Mereja.Forum

[Naga Tuma]

ኣንተ የስምንተኛዉ ሺህ ዘመን ዘበተኛ ነብይ፥

ትላንትና፣ ሓምሌ ቀን 7፣ 2018፣ ዓም ስም ኣወጣሁልህ፥ ገብረ እስራኤል ብዬ።

ኣንዴ እንደ ማስተር በትለር ከእኔ ጋር እየሱስ ካላላችሁ ጋላዎች ናችሁ፣ ሌላ ግዜ እየሱስን የላከ እግዝኣብሔር ዬለም በሉ፣ ከዛም እንደ ቡድሃዎች እግዝኣብሔር ዬለም በሉ፣ እየሱስም በሉኝ እያለ የኦርቶዶክስ ክርስትናን እና ማስተር በትለር ያስተማረዉን ክርስትና ኢትዮጵያ ዉስጥ ደባልቆ ኣበስብሶ ብ$ብስ የሆነዉ ዮሓንስ ለታ ጋር መንደፋደፍህ የስምንተኛዉ ሺህ ዘመን ዘበተኛ ነብይ መሆንህን ለማጋለጥ ይሆን?

Gada has a genesis of civilization called ሴረ ቱማ።

It shows putting down spears and making laws. For learned people, that is the genesis of civilization in a nutshell.

Do you understand about space better than I?

GallaFist,

Instead of wasting your time on waqa fena (pagan) content and being thrilled by Gaaddaa, known for posting images of male genitalia on people's foreheads or depicting the mutilation of the reproductive organs of God's sacred creation, why not encourage Galla youth to learn technology and celebrate achievements by posting something inspiring - like a space shuttle- instead?

[Naga Tuma]

Do you practice it or do you preach what you don’t practice?

If you don’t practice it, what prevents you from updating the old book you carry by removing the fallacy and the sin in it, which became the sources of the calls for the first Renaissance and the second Renaissance, respectively?

In indigenous African contexts, this distinction is significant. Systems such as Wàqeffannà emphasize lived faith—ethical action, communal responsibility, and harmony with nature—rather than rigid dogma or written scripture. Faith is expressed through daily conduct as much as through ritual.

[Naga Tuma]

ገብረ እስራኤል AKA Abere:

መሠረቱ ኣይሁዳዊ የተባለዉ ስግመንድ ፍሪዩድ የጻፈዉ መጽሓፍ ሽፋን ላይ ያለዉ የእስራኤል ፕሮፌት ሙሴ ምስል ግንባር ላይ ያለዉ ምንድነዉ?

Moses and Monotheism

የስምንተኛዉ ሺህ ዘመን ኢትዮጵያ ዉስጥ የጥፋት ኣዛዡም ወቃሹም የዚህ ዘመን ሃሰተኛ ኣዳኝ ነኝ ባዩ እና ዘበተኛ ነብዮቹ።

[Naga Tuma]

የኣዉሮፓ ወይም እኔ የመጀመርያዉ ሬይነሳንስ የምለዉ ከክርስትና ኣፈትልኮ መዉጣት ግዙፍ ዉጤቶቹ መካከል፥

1) መኪና ተፈጠረ
2) ባቡር ተፈጠረ
3) ኣይሮፕላን ተፈጠረ
4) መንኩራኩር ተፈጠረ
5) ኮምፒዩተር ተፈጠረ
6) ኤልክትሪሲቲ ተገኘ
7) ስልክ ተፈጠረ
8 ) ጋለሊዮ ጋሌሊ ተወለደ
9) ኣይሳክ ኒዉተን ተወለደ
10) ኣልበርት ኣይንስታይን ተወለደ

እነዚህ ዉጤቶች የተከሰቱት ዲ ሪረም ናቹራ በ1473 ከታተመ በኋላ ነዉ።

እነዚህ ሁሉ የምያመለክቱት የመጀመርያዉ ሬይነሳንስ ከክርስትና ኣፈትልኮ መዉጣት ዉጤቶችን ነዉ።

[OPFist]

Wàqeffannà, also referred to as Amantī Oromô, is the traditional faith of the Oromo people. It is part of the wider family of African Traditional Religions (ATR), many of which are fundamentally monotheistic. Oromo adherents believe in Wàqa Tokkicha—the One Supreme Being.

[Naga Tuma]

ማሊፍ እት ዱልቴ፣ ገብረ እስራኤል እት ዱልችሳ ጅራቴ ሬ?

ከናፍ ገተተ በትለር ታቴ?

Christianity: An Ancient Egyptian Religion

Wàqeffannà, also referred to as Amantī Oromô, is the traditional faith of the Oromo people. It is part of the wider family of African Traditional Religions (ATR), many of which are fundamentally monotheistic. Oromo adherents believe in Wàqa Tokkicha—the One Supreme Being.

[Naga Tuma]

አመርቲ መስቀልን ኣሸንፋለች።

ሓምሌ ቀን 8፣ 2018፣ ዓም

ካልተሳሳትኩኝ አመርቲ የጥንታዊ ኢትዮጵያ የሃይማኖት ምልክት ነች።

በዚህ የስምንተኛዉ ሺህ ዘመን መስቀል በሉ ያለ እግዝኣብሔር ኣለ ብሎ ማሰብ የኣዕምሮ መቃወስ ነዉ ያለ ነዉ።

[Naga Tuma]

ኣንድ የነጋ ቱማ ትንቢት

Among these systems, Higelibona of the Agaw and Wàqeffannà of the Oromo stand out as foundational faith traditions. These belief systems are not peripheral relics of the past; rather, they represent the original spiritual identities of Cushitic Ethiopians. Recognizing this reality does not deny the legitimacy of Christianity or Islam among Ethiopians, but it restores historical truth and cultural balance.

Just as Judaism underpins Jewish identity and Islam underpins Arab identity—regardless of religious diversity within those groups—Higelibona and Wàqeffannà form the indigenous religious heritage of Cushitic Ethiopia.

In indigenous African contexts, this distinction is significant. Systems such as Wàqeffannà emphasize lived faith—ethical action, communal responsibility, and harmony with nature—rather than rigid dogma or written scripture. Faith is expressed through daily conduct as much as through ritual.

Wàqeffannà, also referred to as Amantī Oromô, is the traditional faith of the Oromo people. It is part of the wider family of African Traditional Religions (ATR), many of which are fundamentally monotheistic. Oromo adherents believe in Wàqa Tokkicha—the One Supreme Being.

[Naga Tuma]

My personal struggle since 1992 and the Almighty’s mysterious ways

[Naga Tuma]

ከጥንት ኢትዮጵያ የታሪክ ገጾች፥

የክርስትና እናት የጥንት ኢትዮጵያ ናት።
የቶራ አባት ታላቁ ፈረዖ እናት የጥንቷ ናት።

[Naga Tuma]

ገተተ በትለር ማለት ቃሉን ከመክዳት ቃሉ ላይ እስከ መዝመት ሆኗል።

[Naga Tuma]

I heard for the first time today an allegation that Anthony Fauci is behind a Covid-19 conspiracy.

Hearing the allegation made me ask at a moment’s notice the following question and reminded me this thread about an ancient tradition.

If it was written that Christopher Columbus was the discoverer of America, could it be written in the future that Anthony Fauci was the discoverer of Covid-19 in the country of ሚለ ዋቄ?

Might The Vatican ask where in the world Holy Spirit could be?

Where in the world are ሁንዴ አበበ and ቀመር ዩሱፍ who were the inviter and standup speaker at a ዋቄፈና conference in Washington, D.C., many years ago?

[Naga Tuma]

ኑቱ ወላሌ መሌ ኤኙቱ ቃልቸ ጫሌ
ፈረዖ እሰ ጎዳኔ ከን ቆረቹ ወላሌ

ኤርገማ ኡማ ቶክቸ፣ ራጃ አሓዱ ዓምላክ
አያንቱ ደንሲሳ አሙን፣ ዱርስቱ መልዓክ
አያንቱን፣ ኤርገሙ ጄቹን አከ ገብርኤል

[Naga Tuma]

ይህ ባህላዊ የሃይማኖት አስተሳሰብ መሠረቱ ኢትዮጵያ የሆነ ብቻ ሳይሆን ከስደት በፊት የነበረ የሃይማኖት አስተሳሰብ ጋር ግንኙነት ያለዉ ለመሆኑ ምልክቶች ስለኣሉ ይጠና የማለት ጥሪ ለብዙ ኢትዮጵያዊያን እንግዳ አስተሳሰብ ይመስላል።

ከስደት በፊት የነበረ የሃይማኖት አስተሳሰብ ጋር ግንኙንት እንዳለዉ ለማወቅ ኣንድ ቃል ብቻ በቂ ነዉ።

ይህ ቃል አሙን/አመን/እመን/አሜን ነዉ።

አመን አመንቲ የሚለዉ ቃል መሠረት ሲሆን ትርጉሙ ሃይማኖት ማለት ነዉ።

እኔ ለስደት የተዳረገዉ የጥንት ኢትዮጵያ ቀዳማዊ ነብይ የምለዉ ታላቁ ፈረዖ አክናተን የስሙ ትርጉም አሙን ተደስቷል ወይም ሳቲስፋይድ ነዉ ማለት ነዉ ተብሎ ተጽፏል።

በጥንት ዘመን አሙን ያሉት ኣምላክ ወይም እግዝኣብሐር ማለት መሆኑን ኣንብቤኣለሁ።

ቀዳማዊ ነብይ የምለዉ በሰዉ ልጅ ታሪክ የታወቀ ቀዳማዊ አሓዱ ኣምላክ ያለ የሃይማኖት መሪ ስለነበረ ነዉ።

የኢትዮጵያዉ የአሓዱ ኣምላክ ቀዳማዊ ነብይ የነበረዉ ለስደት ተዳርጎ የቶራ፣ የክርስትና፣ እና የእስልምና አባት የሆነ ነብይ ነዉ ማለት ይቻላል።

ይህን ማስተዋል ህዳሴ ወይም እዴሰ ያስብላል።

እንደዚህ ያለ ቅዱሳዊ መለኮታዊ ነገር ሆነ ከዚህ በፊት ያልተስተዋለ ታሪክ ሲገለጥ ለህዳሴዉ ከሰሜን እስከ ደቡብ እና ከምስራቅ እስከ ምዕራብ ርብርቦሽ ያስፈልጋል።

የዚህ ዘመን በጣም ግዙፍ እንቆቅልሽ ለእንደዚህ ዐይነት ርብርቦሽ የምያስፈልግ የህዳሴ ጥሪ ላይ ዘመቻ ነዉ።

ኣንድ ግዜ የዋቄፈነ ኮንፍረንስ የሚል ስብሰባ ዋሽንግተን ዲሲ ዉስጥ ከተደረጋ ወዳ ሃያ ዓመታት ገደማ የሆነ ይመስለኛል።

ከአስር ዓመታት በፊት የሃይማኖትን መሠረት የምያወያይ ኣዲስ ግኝት ስለኣለ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ሃይማኖትን የምያወያይ ነዉ ብዬ ኣንድ ተከታይን በቁም ነገር መክሬ ነበር።

ካልዘነጋሁ ይህን ምክር የለገስኩኝ ቫቲካን ላዉዳቶ ሲን ለዐለም ሳታወጣ በፊት ነበር።

በእኔ ግምት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ሃይማኖት እና የቫቲካን ካቶሊክ ሃይማኖት ታሪኮች መካከል ያለ ልዩነት ቫቲካን ህዳሴ ዉስጥ ያለፈች ስለሆነ ኣዲስ ግኝት ሰምታ ስትሯሯጥ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ህዳሴ ዉስጥ ሰለኣላለፈች ኣዲስ ግኝት ሲባል ሰምታ ተኛች።

ይህ የእኔ ግምት ነዉ። ሰምታ ለምን ዝም እንዳለች ማብራራት የምትችል የሃይማኖቱ ድርጅት ናት።