Mereja.Forum

[Fiyameta]

For the last 3000 years we've been tormented by sensationalized stories told by fanatical zealots about Zerai Derres, whom they claim to have "fought and died for the Ethiopian flag," which was a make-believe story designed to encourage Ethiopians to be as brave as the Eritreans, and nothing else. Ironically, we have yet to see one Ethiopian standing up to the Neo-colonialism that has kept Ethiopia very poor, famished, highly indebted, and a nation of wilful mercenaries.

Zerai Derres was in fact reacting to the Italian colonization of his native country of Eritrea when he brandished his sword and attacked an officer in the streets of Italy. As a matter of fact, his violent protest to colonialism was a pivotal moment in the Eritrean armed struggle for independence that culminated in the total liberation of Eritrea 46 years after his martyrdom in 1945.

True!

Besides, at that time, Mussolini had succeeded in conquering Abyssinia and Haile Selassie himself was in exile.

So to talk sh*t about Zerai Derres, as if he could look into the future and see the British bringing Haile Selassie back and conspire with him to either dismember Eritrea or swallow it whole is ludicrous to say the least. He might've felt sympathy with the Ethiopian people, because he first worked as an interpreter in Addis Ababa prior to his relocation to Rome. It's through that prism, one must see the drama.

And his action proves too, that he was not a "yes sir" guy. There was a limit to how much he could take & for that, he deserves every sensible person's respect.

The facts you presented in your comments by connecting the dots is often disregarded by Ethiopian "scholars" seeking a feel-good moment as reliving painful memories, so replacing facts with fiction is their cup of tea, or a coffee in their case. Connecting the dots is part of critical thinking, a commodity in short supply among the Ethiopian elite.

None of them mention Mussolini's conquest of Abyssinia that lasted 6 years, as if colonization has to last 7 years or more to be called as such. I always get a kick out of that!

I've even heard some of them say that, Haile Selassie and his family's cowardly exile to England was to turn European colonial powers against Italy. "እርስ በርስ ሊያባላቸው ..."

No mention whatsoever about British colonial forces liberating Abyssinia from Italian colonization in 1945. When a colonialist liberates you from another colonialist, you're in for the ride of a lifetime. "ዶሮን ሲያታልሏት በመጫኛ ጣሏት"

[Selam/]

ETHIOPIA

Photo by Gift Habeshaw on Unsplash

Likewise, Ethiopia was the only African nation to successfully resist colonization during the Scramble for Africa, defeating Italy at the Battle of Adwa in 1896. This victory made Ethiopia a symbol of African resistance. Italy would later occupy Ethiopia briefly in the 1930s under Mussolini, but it was never colonized in the long-term sense like much of the rest of the continent. Ethiopia had an ancient and centralized monarchy, a Christian heritage that earned it some degree of respect among European powers, and a challenging highland geography that made occupation difficult.

https://geographicgeoff.substack.com/p/ ... ies-of-the

[Selam/]

Kick all Eritreans out of Ethiopia!

[Fiyameta]

Kick all Eritreans out of Ethiopia!

Are they exacerbating your debilitating inferiority complex? If its any consolation, Biniam Girmay has won again!

[Selam/]

Don’t try to divert attention.

Here is what I said: “Kick all parasitic Eritreans out of Ethiopia”

Kick all Eritreans out of Ethiopia!

Are they exacerbating your debilitating inferiority complex? If its any consolation, Biniam Girmay has won again!

[Temt]

I do not blame the incurable jealousy of anything Eritrean, our Ethiopian neighbors suffer from! Pity! Pity! Pity! Just saying, as our brother Fed_Up would say.

[Fiyameta]

[Selam/]

“አንድ ያላት ዕንቅልፍ የላት!”

Kick criminal Eritreans out of Ethiopia!

[Naga Tuma]

I do not blame the incurable jealousy of anything Eritrean, our Ethiopian neighbors suffer from! Pity! Pity! Pity! Just saying, as our brother Fed_Up would say.

How do you know what you write isn’t a hallucination in the SKULL that you carry above your shoulders.

I say this because people were told that they were cursed by THE WILL OF GOD nearly two millennia ago and they started to call themselves ገብረ ክርስቶስ ever since.

I have been trying for the last twenty or so years, like another one did some fifty years ago, to teach you that you are not cursed by THE WILL OF GOD, to no avail.

Up until these days and era, you ignorantly believed and preached that the Pharaoh par excellence of ancient Ethiopia was a Prophet of ancient Israel.

Ancient Ethiopia is where it is today partly because of lunatics and functional illiterates who fail to fathom the depth of what they try to preach. You take pride in our collective shame.

[Meleket]

አንድ ጽሑፍ ዘርአይ በወቅቱ ነውጥ ፈጥሮ፡ በርካቶችን በጎራዴ ሲቆራርጥና ሲቀላ ዬነበረውን ሁኔታ ከተረከ በኋላ እንዲህ አስነብቦናል።

ጋዜጠኛታት ዓለም ከኣ ሓደ ዘርኣይ ነዚ ኣኸባ’ዚ ዘሸበረስ ኣብ ዓዶም ደኣ ክንደይ ዘርኣይ ይህልው ቢሎም ጸሓፉ። ግራዝማች ዘርኣይ ሶቋር ባሕሮ በዓል ድግሳ ከኣ ከምዚ ክብሉ ደረሱሉ፦

ዘርኣይ ክንዲ ኣንበሳ፣
ሞኽሲ ወዲ ድግሳ፣
መጹኻሞ ጓሳ ወዲ ጓሳ፣
ኩልስስ ወዓልካዮም ከም ዳጉሳ።

ጃንሆይ ናብ ዓራቶም ምስተመልሱ ግራዝማች ተስፋጴን ደረስ ሬሳ ሓወይ ከምጽእ ሓግዙኒ እንተበልዎም ጸማም እዝኒ ሂቦም ስለ ዘጽቀጡ። ዳሕራይ ብከሰራኦም ኣስከሬን ሓዎም ካብ ዓዲ ጣልያን ኣምጺኦም ኣብ ዓዶም ሃዘጋ ብኽብሪ ቀበርዎ። በዚ ከኣ ኣብ እዋን ዓደይ ዓደይ ንጃንሆይ ከሕዝኑ ደጋፊ (ፕሮ) ኢጣልያ ኮኑ ይበሃል። [ኤርትራዉነት ውጽኢት ወራራትን መኸተን ገጽ 144 ብመም ስምዖን ኣማኑኤል ባርናባስ ኣስመራ 2001]

ይዘቱ መቼም የወቅቱ ጋዜጦች “አንድ ዘርኣይ ብቻውን እንዲህ ያሸበረን፡ ሃገራቸው ውስጥ ታድያ ምን ያህል ዘርኣዮች ይኖሯቸው ይሆን!” በማለት መገረማቸውን ገልጾልናል። ደራሲው እንደሚገልጸው፡ አጤ ሃይለስላሴ፡ የዘርኣይ ኣስከሬን ከጣልያን ሃገር ወደ ሃገሩ እንዲመለስ ትብብር እንዲያደርጉ በዘርኣይ ወንድም በግራዝማች ተስፋጽዮን ደረስ አማካኝነት ተጠይቀው ነበር። ትብብራቸውን ባለማሳዬታቸው፡ ወንድሙ ግራዝማች ተስፋጽዮን ደረስ፡ የዘርኣይን አስከሬን ወደ ቀየው ወደ ሃዘጋ ለመመለስ፡ የራሳቸውን ገንዘብ ለማፍሰስ ተገደው ነበር። በዚህ በንጉሳዊ ትብብር እጦት በመቀየማቸውም፡ ያኔ በፖለቲካ ፓርቲዎች ምስረታ ግዜ ጃንሆይን ለመበቀልና ለማበሳጨት (ፕሮ ኢጣልያ) ማለትም የጣልያን ደጋፊ ሆነው ነበር ይባላል። ይላል ደራሲው!

በሌላ በኩል ደራሲው ተስፋዬ ገብርኣብ በ”ቀይ ዘመን - ታሪካዊ ወጎች” መጸሓፉ ላይ እንዳሰፈረው፡ ስለግራዝማቹ አንድ ‘ፓሎ ሚላኖ’ የተባለ የታሪክም ደላላ ነገረኝ ብሎ በገጽ 13 ላይ አንድ ሻይቤት ውስጥ የሰማውን ወግ እንዲህ አስነብቦናል

“ . . . የዘርአይ ደረስ ታላቅ ወንድም ብላታ ተስፋጽዮን ደረስን በቅርብ አውቀው ነበር። እንዴት ያለ persona bene informato ( አዋቂ ሰው) ነበር መሰለህ? የ’ኤርትራ ለኤርትራውያን’ አባል ነበር። [ተስፋዬ ገብርኣብ - ቀይ ዘመን - ታሪካዊ ወጎች - ገጽ 13]”

ብሎ አስነብቦናል።

መቼም ታሪክ ምሕረት አያዉቅም። ሲጠቃለል የዘርአይ ወንድም ተስፋጽዮን ደረስ፡ የወንድማቸውን አስከሬን ከጣልያን ሃገር ወደ ቀያቸው ማለት ሃዘጋ አስወስደው አስቀብረውታል። ታድያ “ለኢትዮጵያ ባንዴራና ክብር ሲል ነው ዘርኣይ ደረስ፡ በሮም አደባባይ ያን ተጋድሎ የፈጸመው” እዬተባለ ከሆነ፤ “የግዜው በአጼ ኃይለስላሴ ይመራ የነበረው የኢትዮጵያ መንግስት፡ የዘርአይ ደረስ አስከሬን በክብር ወደ ሃገሩ እንዲመለስ ለምን ጥረት አላደረገም? ለምንስ ጥረት የሚያደርጉ ቤተሰቦቹን በሞራልና በገንዘብ ድጋፍ በማድረግ ታሪካዊ ሃላፊነቱን አልተወጣም?” ለሚሉት ጥያቄያችን መልስ የሚሰጠን ኢትዮጵያዊ የታሪክ ተመራማሪ ማን ይሆን ብለን ጠይቀናል እኛ ኤርትራዉያን የመሃልና የመስመር ዳኞች በተለመደው ኤርትራዊ ጭዋነት ኩራትና ትህትና ጭምር።

[Selam/]

How many people did Zerai wound or kill in Rome during Mussolini’s speech?

[Meleket]

ሰላም Selam/

ማክሰኞ ሰኔ 14 1938 ሮም ውስጥ በተከሰተው ሁኔታ፡ ዘርኣይ ደረስን ክብር ነክ ንግግር የተናገረው የጣልያን ዘቦች አለቃ፡ ማርሻሎ ሉካፓ ዲ ፋንታሪዩ ማርዮ ኢሶ የተባለው ሰው፡ በዘርኣይ እንደተገደለ መዛግብት ይመሰክራሉ።

በ1938 አካባቢ የጣልያን ሕዝብ ብዛት 44 ሚልየን ደርሶ እንደነበር ይነገራል። ከነዚህ ውስጥ ገሚሱ ፋሽስቱን ሞሶሎኒን ይደግፉ ነበር ብለን ብናስብ እንኳን፡ ዘርአይ ደረስ ባባቶቹ ወኔ ባደረገው ተጋድሎ፡ 22 ሚልየን የፋሽት ደጋፊ ጣልያኖችን አቁሱሎ ነበር ለማለት እንችላለን፡ እኛ ኤርትራዉያን የመሃልና የመስመር ዳኞች፡ በተለመደው ኤርትራዊ ጭዋነት ኩራትና ትህትና ጭምር።

እስከአሁን ምላሽ ያላገኘው እንቆቅልሽ ግን፡ አጤ ሃይለስላሴ የዘርአይ ደረስን አስከሬን ወደ ትውልድ ቀዬው ለመመለስ የተደረገውን የወንድሙን ጥረት ለምን በሞራል ሆነ በገንዘብ አልደገፉም ዬሚለው ነው። ዘርአይ ለኢትዮጵያ እና ለሰንደቋ ክብር ነው ያን ጀብዱ የፈጸመው ከተባለ፡ ታዲያ ኢትዮጵያ የዚህ ኩሩ ጀግና አስከሬን በክብር ወደ ሃገሩ እንዲመለስ ለምን አልጣረችም?

AI Overview
While there is no single, precise survey statistic for 1938, historical consensus indicates that by that year, Benito Mussolini enjoyed the support or "relative consensus" of the great majority of the Italian population. This support was at its peak following the victory in Ethiopia (1936) and the successful propaganda surrounding the Munich Conference in September 1938, which positioned him as a guarantor of peace and stability.

AI Overview
During Benito Mussolini’s rule (1922–1943), the population of Italy grew from approximately
38 million in 1922 to over 44 million by the late 1930s. By 1940, the population was roughly 47.5 million.
Key population figures during the Fascist era include:
• 1922 (Start of rule): ~38.2 million
• 1927 (Start of "Battle for Births"): ~40.8 million
• 1936 (Census): 42,438,104
• 1938: ~43.9 million
• 1940: ~44.5–47.5 million

How many people did Zerai wound or kill in Rome during Mussolini’s speech?

[Digital Weyane]

እኛ ኢትዮጵያውያን እንደ ዘርዐይ ደረስ ያለ ጀግና ሰው ቢኖረን ኖሮ አገራችን ኢትዮጵያ ከኤምሬትስ ቅኝ አገዛዝ ነፃ ትወጣ ነበር። እኛ ኢትዮጵያውያን ግን ለዚህ ክብር አልታደልንም። ከነፃነት ይልቅ ባርነትን፣ ከጥጋብ ይልቅ ርሀብን፣ ከድሎት ይልቅ መከራን፣ ከእውነቱ ይልቅ ማስመሰልን፣ ከመልካም አስተዳደር ይልቅ አፈናና ጭቆናን የመረጡ ባንዳዎች ወንበሩን ይዘው አመሱን። ዋይ ዋይ ዋይ ዋይ ዋይ

[Meleket]

ሕዳር 6 1934 እንደተነሳ በሚጠቀሰው ስእል ላይ እታች ስማቸው የተዘረዘሩ ኤርትራውያን ተማሪዎችን ኣካቷል። በአንጋፋው የሠገነይቲ ትምህርት ቤታቸው ላይ ምስሉ ላይ ቆመው ከሚታዩት ተማሪዎች መካከል ከግራ ወደቀኝ 3ኛው ዘርአይ ደረስ መሆኑ ይታወቃል። እኛም ታሪክ ይህንን ታሪካዊ ሓቅ መዝግቦ ያቆየው ዘንድ እዚህ በኤርትራዊ ጭዋነት ኩራትና ትህትና ጭምር አጋርተናችኋል እኛ ኤርትራዉያን የመሃልና የመስመር ዳኞች።

Please wait, video is loading...

ይህም የጀግናው የዘርኣይ ደረስ ታሪክ ክፍል መሆኑን መገንዘብም ግሩም ነው። viewtopic.php?f=2&t=371092&p=1591991#p1591991

ደቂ ዓበይቲ ሃገረ ኤርትራ፡ ጕዕዞ 100 ዓመት ቤት ትምህርቲ ቅዱስ ሚካኤል ሠገነይቲ (1913 – 2013) ብዚብል ኣርእስቲ፡ ንዝኽረ ኢዩቤልዩ እቲ ስሙይ ቤት ትምህርቲ መጽሔት ኣዳልዮም ነቢሮም ይዝኸረና።

ኣብ ገጽ 11 ናይቲ መጽሔት ሓንቲ ግሩማት ተማህሮ እቲ ቤትምህርቲ ምስ ናይ ማኅበር ካፑቺን ገዳማዊ ልብሶም ይርኣዩ ነቢሮም
ካብቶም ኣብቲ ስእሊ ዛለዉ ደቂ ሃገር ድማ

1. ኣብርሃም ሓጎስ (ጳውሎስ በዓል ዓደንጎፎም)
2. ኣባይ ገብረኣብዝጊ(ቸዛረ በዓል ኣሥመራ)
3. ዘርኣይ ደረስ (ፍራንቸስኮ በዓል ዓዲሄይስ)
4. ነጋሽ ሃብተሓንስ (ሰባስቲያኖ በዓል ኣፈልባ)
5. ገብረኣብ ገብረእግዚኣብሔር (ዮሓንስ በዓል ኣርባዕተ ኣሥመራ)
6. ክፍሎም ነማርያም (ኣንጦንዮስ በዓል ሽከቲ)
7. ሰሎሞን ተኽለ (ጴጥሮስ በዓል ዓድኸፈለት) - ኣቦ ስሙይ ተጋዳላይ ጴጥሮስ ሰለሙን ምዃኖም ኢዮም።
8. መስፍን ወልደሚካኤል (ኣጋታንዥሎ በዓል እናደቆ)
9. ሃብተማርያም ንጉሠ (እንድርያስ በዓል ሓላይ)
10. ኃይለማርያም ገብረሥላሴ (ካሲያኖ በዓል ባረክናሃ)
11. ተስፋይ ጸጋይ (ቦኖቬንቱራ በዓል ሔቦ)
12. ተኸሥተብርሃን ገብረመድኅን (ዶመኒኮ በዓል መዓርዳ) - ሓደ ካብቶም ቀዳሞት ካህናት ካፒቺን ካብ ደቂሃገር- ኣብ ግዜ ናይ ወሎ ድርቂ ግሩም ተግባር ዝገበሩ ኣቦ።
13. ተወልደብርሃን ብላታ ክፍልዝጊ (ያዕቆብ በዓል ከረን)
14. ገብረሕይወት ነባራይ (ጕዶ በዓል ደቂ ዳሺም)
ምስቶም ወጻእተኛታት ካህናት ናይ ማሕበር ደቂ ካፑቺን ተሳኢሎም ከምዝነበሩ መዘኽርና ይሕብረና።

መበቖላዊ ደራሲ እዚ ጽሑፍ [ viewtopic.php?f=2&t=371092&p=1591991#p1591991] ፡ ነፍሲኄር ደራሲ ተስፋዬ ገብረኣብ ምዃኑ ንፈልጥ። ኣብቲ ናይ ኣምሓርይና ጽሑፉ “ዘርኣይ ደረስ ካቶሊክ ኪከውን ተገዲዱ።” ቢሉ ጽሒፉ ነቢሩ፤ ንሕና ኤርትራዉያን ደያኑ ማእከልን መስመርን ድማ “ተገዲደ” ቢሉካ ኔሩ ዲዩ፧ ቢልና በቲ ልሙድ ኤርትራዊ ጭዉነት ሓበንን ፍናንን ሓቲትናዮ ነቢርና ንደራሲ። እንተ ተርጓሚ ጽሑፍ ግን ነዙይ ዘስተብሃለ ኪመስል መኣረምታ ዝገበረሉ ይመስል። ንደራሲ ተስፋዬ ገብረኣብ ሓደ ሓዉ ካቶሊካዊ ካህን ከምዝዀነ ድማ ሕዪዉን መዘኽርና ይሕብረና! እዚ መርኣያ ስኒት ሃይማኖታት ደቂ ኤርትራ ኢዩ ቢልናዉን ንኣምን።

[Selam/]

መልካም ነው አቶ መለከት፣ ጥያቄን ጥያቄ ያነሳዋልና፣ እስኪ በሰፊው እንወያይ:

- ዘርዓይ ደረስ በፋሽስት ጣልያኖች ቤተሰብ በካቶሊክ ማህበረሰብ ያደገ ወጣት ነበር። ስለዚህም የፋሺታዊና የቅኝ ግዛትን ባህልና አስተዳደር በደንብ ለምዶትና ተክኖበት አድጓል ማለት ነው። ሮም በነበረበትም ወቅት በሚዘገንን ሁኔታ በግዞት ላይ ለነበሩት የኢትዮጵያ መሳፍንት አስተርጓሚ ሆኖ ያገለግል ነበር። ከነዚህም ውስጥ እነ ልዕልት ሮማንወርቅ ሐይለ ሥላሴ፣ ወይዘሮ ድንቅነሽ ተክለማርያም ፣ ልጅ አባተ ሙላት፣ ራስ ስዩም መንገሻ ፣ ራስ ከበደ መንገሻ፣ ራስ ሙሉጌታ ይገዙ ፣ አምባሳደር እምሩ ዘለቀ ፣ ልጅ ሐይሌ ወልደ መስቀል፣ ፀሐፊ ትዕዛዝ ወልደ መስቀል ታሪኩ፣ ብላቴን ማህተመ ሥላሴ ወልደ መስቀል ይገኙበት ነበር። ታዳያ ይኸን ሁሉ የፋሺስቶች ግፍ ያየው ዘርዓይ ምን የተለየ ነገር ቢያጋጥመው ነው በዚያች እለት የአለቃውን ጎራዴ እንዲመዝ የተገደደው? በነገራችን ላይ የልዕልት ሮማንወርቅም ሆነ የሌሎቹ በግፍ የሞቱት መሳፍንት አስከሬን ወደ ኢትዮጵያ ተመልሶ አልመጣም።

- በፈረንሳዩ ቀራፂ በጆርጅ ጋርዴ የተሰራው የሞዓ አንበሳ ዘእም ነገደ ይሁዳ ምስል ከሮም ከተርሚኒ ስቴሽን ተነቅሎ በክብር ቦታው በአዲስ አበባ ለገሃር ሲተከል፣ አጤ ሐይለ ሥላሴ የዘርዓይ ደረስን ጀግንነት እንደጠቀሱት የታሪክ አዋቂዎች መስክረዋል። ታዲያ በሟቹ ሬሳ ላይ ቅሬታ ካላቸው ለምን ስራውን ከፍ አደረጉት ፣ ለምንስ ስሙን አከበሩት?

ሰላም Selam/

ማክሰኞ ሰኔ 14 1938 ሮም ውስጥ በተከሰተው ሁኔታ፡ ዘርኣይ ደረስን ክብር ነክ ንግግር የተናገረው የጣልያን ዘቦች አለቃ፡ ማርሻሎ ሉካፓ ዲ ፋንታሪዩ ማርዮ ኢሶ የተባለው ሰው፡ በዘርኣይ እንደተገደለ መዛግብት ይመሰክራሉ።

በ1938 አካባቢ የጣልያን ሕዝብ ብዛት 44 ሚልየን ደርሶ እንደነበር ይነገራል። ከነዚህ ውስጥ ገሚሱ ፋሽስቱን ሞሶሎኒን ይደግፉ ነበር ብለን ብናስብ እንኳን፡ ዘርአይ ደረስ ባባቶቹ ወኔ ባደረገው ተጋድሎ፡ 22 ሚልየን የፋሽት ደጋፊ ጣልያኖችን አቁሱሎ ነበር ለማለት እንችላለን፡ እኛ ኤርትራዉያን የመሃልና የመስመር ዳኞች፡ በተለመደው ኤርትራዊ ጭዋነት ኩራትና ትህትና ጭምር።

እስከአሁን ምላሽ ያላገኘው እንቆቅልሽ ግን፡ አጤ ሃይለስላሴ የዘርአይ ደረስን አስከሬን ወደ ትውልድ ቀዬው ለመመለስ የተደረገውን የወንድሙን ጥረት ለምን በሞራል ሆነ በገንዘብ አልደገፉም ዬሚለው ነው። ዘርአይ ለኢትዮጵያ እና ለሰንደቋ ክብር ነው ያን ጀብዱ የፈጸመው ከተባለ፡ ታዲያ ኢትዮጵያ የዚህ ኩሩ ጀግና አስከሬን በክብር ወደ ሃገሩ እንዲመለስ ለምን አልጣረችም?

AI Overview
While there is no single, precise survey statistic for 1938, historical consensus indicates that by that year, Benito Mussolini enjoyed the support or "relative consensus" of the great majority of the Italian population. This support was at its peak following the victory in Ethiopia (1936) and the successful propaganda surrounding the Munich Conference in September 1938, which positioned him as a guarantor of peace and stability.

AI Overview
During Benito Mussolini’s rule (1922–1943), the population of Italy grew from approximately
38 million in 1922 to over 44 million by the late 1930s. By 1940, the population was roughly 47.5 million.
Key population figures during the Fascist era include:
• 1922 (Start of rule): ~38.2 million
• 1927 (Start of "Battle for Births"): ~40.8 million
• 1936 (Census): 42,438,104
• 1938: ~43.9 million
• 1940: ~44.5–47.5 million

How many people did Zerai wound or kill in Rome during Mussolini’s speech?

[Selam/]

Ethiopian nobility held captive in Italian prison in Asinara Island among Zerai Deres,

[Meleket]

ግሩም ነው Selam/

እንደሚነገረው፡ ዘርአይ ደረስ ጓንጉል፡ “የሰው ልጆች ሁሉ እኩል የእግዚአብሔር ፍጡሮች ናቸው” የሚል መርህን በማለዳ ነበር የተማረው። ዘርአይ የሃበሻ ካቶሊኮች፡ በተለይም የገብረሚካኤላዉያን ማኅበር ፕረዚደንት እንደነበረም ይታወቃል። ማኅበሩ ““በእግዚአብሄር አይን የሰው ልጆች ሁሉ እኩል ናቸው” በሚለው መርህ የሚታወቅ በዶክተር አባ ገብረእየሱስ ኃይሉ የሚመራ ማኅበር ነበር። አባው እጅግ የተማሩና የተመራመሩ እንደነበሩ በአጼ ኃይለሥላሴ ዘመንም የዜና ምኒስቴር ውስጥ ትልቅ ሚና የነበራቸው ኤርትራዊ ምሁር እንደሆኑ ብዙዎች ያምናሉ። ሰማእቱ ብጹዕ ገብረሚካኤልም፡ ከካቶሊክ እምነቴ ማንም በግዴታ ሊቀይረኝ አይችልም በማለታቸው ብቻ፡ በአጼ ቴዎድሮስ ታስረው በግፍ የተገደሉ የሃይማኖት ኣባት መሆናቸው ነው።

ዘርአይ ብዙ ቋንቋዎችን አቀላጥፎ መናገር ስለቻለ፡ በካፑቺን የካቶሊክ ትምህርት ቤት የተማረ ካቶሊካዊ ስለነበረ፤ ኤርትራ ውስጥ ሆነ ኢትዮጵያ ውስጥ ኮረምም በነበረበት ወቅት እንዲሁም ጣልያን ሃገር በቆየባቸው አመታት፡ የፋሽስት ጣልያኖችን አድሏዊ ተግባር ለመገንዘብ በቅቷል። ለህልፈቱና ለፈጸመው ጀብዱ ምክንያት የሆነው፡ የፋሽስቱ የዘበኞች አለቃ፡ ዘርአይን በሃበሻነቱ የንቀት ቃል ስለተናገረው ነው ብለው የሚገልጹ ጸሓፊዎች ብዙ ናቸው።

ዘርአይ በርካታ የቋንቋ እውቀት እጥረት የነበራቸውን በምርኮ ጣልያን ሃገር የነበሩ የኢትዮጵያ መሳፍንትን አስተርጉሞ እንደሚሆን ግልጥ ነው። ዘርአይ ትግርኛ ዓረብኛ ጣልያንኛና አማርኛ አቀላጥፎ መናገር የሚችል ብልህ ሰው ነበር። ኤርትራ ውስጥ ሆነ ኢትዮጵያ ውስጥ ኮረምም በነበረበት ወቅት እንዲሁም ጣልያን ሃገር በቆየባቸው አመታት፡ አድሏዊ ፋሽስታዊ ተግባሮችን በመቃወም ይታወቅ ነበር።

የዘርአይ የቅርብ አለቃው ኮማንዳቶሬ ስኩንድሪ የተባለ የጣልያን የቀኝ ግዛት ሃገራት ሚኒስቴር መስሪያ ቤት ሃላፊ እንደሆነ። ይህ ሰውም መቐለን ያስተዳድር በነበረበት ወቅት፡ ከአንድ ደጃች በየነ ከተባለ ሹመትና ስልጣን ፈላጊ የትግሬ መስፍን በግእዝ ፊደሎች “ራስ አሉላ አባነጋ” የሚል ጽሑፍ ያለው ጐራዴ ተበርክቶለት እንደነበር። ዘርአይ ይህን ጐራዴ ይዞ እዬሄደ እያለ፡ እላይ የጠቀስነው የፋሽስት ጣልያን የዘበኞች አለቃ፡ ዘርአይን እንደተተናኮለው ነው የሚገለጸው።

ዘርአይ ጀብዱ በፈጸመት ዕለት ቺንኩዌ ቼንቶ (500) በመባል በሚታወቀው አደባባይ፡ ከአዲስ አበባ ተነቅሎ ለትእይንት የቀረበውን “የይሁዳ አንበሳ” የተባለውን ሃውልት ለማዬት ሰው ተሰብስቦ ነበር። ዘርአይ ጐራዴውን ይዞ በዚያ ሲያልፍ፡ ያ የፋሽስት ጣልያን የዘብ አለቃ፡ በዚያ በኩል ለመጓዝ ለዘርአይ እንደማይፈቀድለት ገለጸለት። ዘርአይ ደግሞ ለምን? እንዴት? ብሎ ቢጠይቅ፡ ዘረኛ ምላሽ እንደተሰጠው ነው የሚጠረጠረው። ከዚያ ጐራዴውን ካፎቱ መዞ ያደረገውን አድርጓል ዘርአይ። ይህ ከሞላ ጎደል ኤርትራዊው ደራሲ ተስፋዬ ገብረአብ ቀይ ዘመን በሚለው የምርምር ውጤቱ ያስነበበን ታሪክ ነው።

እንደሚባለው አጤ ኃይለሥላሴ፡ በፈረንሳዩ ቀራፂ በጆርጅ ጋርዴ የተሰራው የሞዓ አንበሳ ዘእም ነገደ ይሁዳ ምስልን ከሮም ከተርሚኒ ስቴሽን አስነቅለው አዲስ አበባ ላይ በክብር ሲያስተክሉ፡ የዘርአይን አስከሬን በክብር ወደ ሃገሩ ለማስገባት ለምን አልጣሩም ለምንስ የወንድሙን የብላታ ተስፋጽዮን ጥረት፡ በሞራልም በገንዘብ ያልደገፏቸው?

በነገራችን ላይ በምርኮ ጣልያን ሃገር የነበሩት የልዕልት ሮማንወርቅም ሆነ የሌሎቹ በግፍ የሞቱት መሳፍንት አስከሬን ወደ ኢትዮጵያ ተመልሶ ባይመጣም፡ በብላታ ተስፋጽዮን ደረስ አማካኝነት፡ ጀብድ ፈጽሞ የተሰዋው የወንድማቸውን አስከሬን ወደ ሃገሩ የመመለስ ሂደት፡ በአጤው መንግስት ሊበረታታ ሲገባው፡ ሃውልት ላይ ብቻ ማተኮር አግባብ አልነበረም ብቻ ሳይሆን ስህተትም ነበር ለማለት ይቻላል በኤርትራዊ ነጻ እይታችን።

ሲጠቃለል፡ እላይ እንደገለጽነው ዘርአይ ደረስ ጓንጉል፡ ቢያንስ ቢያንስ 22 ሚልዬን የፋሽስት ጣልያንን ደጋፊዎች በገዛ ሜዳቸው ዬቀጣ፡ በገብረሚካኤላዊ ካቶሊካዊ መርህ “የሰው ልጆችን እኩልነት!” በመግለጽ፡ በጐራዴው አኩሪ ታሪክ የጻፈ ኤርትራዊ ኩሩ ጀግና ነው ለማለት ያህል ነው።

[Selam/]

አቶ መለከት

በሁለቱ ኤርትራውያን ወንድማማቾች የቦንብ ፍንዳታ ምክንያት በተደረገው የየካቲት 12 ጭፍጨፋ ማግስት፣ ከሶስት መቶ በላይ የኢትዮጵያዊያን መኳንንቶች በጣሊያን እስር ቤት ውስጥ ታስረው ነበር። ከነዚህ ውስጥ በከፊሉ እዛው እስር ቤት አልቀዋል። አጤውም የልጃቸውም ይሁን የሌሎቹ የመሳፍንቱ እሬሳ ወደ ኢትዮጵያ እንዲመጣ አላደረጉም። ስለዚህ የዘርዓይን እሬሳ ብቻ ወደ ሃገሩ እንዲመለስ ድጋፍ ያላደረጉት ልክ የተለየ ሸር እንዳለበት አድርጎ መሳል መሰረት የሌለው ውሸት ነው።

ጣልያን በአስካሪዎች ተደግፎ መረብን ተሻግሮ ትግራይን እስከሚወር ድረስ ለሰው ልጆች ዕኩልነት ይሟገት ነበር ያልከው ልጅ ዘርዓይ ደረስ ኤርትራ ውስጥ ነበር። ስለዚህ በዚያ የህይወት ዘመኑ የዘረኝነት ማንጓጠጥ ወይንም ስድብ በራሱ ወይንም በዘመዶቹ ላይ አልደረሰበትም ብሎ የሚያስብ ካለ ዋሾ ወይንም እንጭጭ ነው።

ታሪክ የዘገበው፣ ኤርትራውያን የበታች አገልጋይ ሆነው የትምህርት ዕድል እንደማይሰጣቸውና በተወሰነ ቦታ ብቻ እንደሚኖሩ፣ በዲቃላ የተወለዱትም የትም እንደሚጣሉ ነው። ታዲያ በዚህ ህብረተሰብ ውስጥ ያደገው ዘርዓይ ኤርትራ ውስጥ የነበረው ዘረኝነት አያበሳጨውም ነበር? የሃገሩን ሰዎች በግዞት በምታሰቃየው ዘረኛዋ ሮም ውስጥ ቆይቶ ሲያበቃስ፣ በዚያች ዕለት ምን የተለየ ስድብ ቢሰደብ ነው ደሙ የፈላው?

እኔ እንደምገምተው በዚያን ጊዜ በነጮች ሃገር ውስጥ ለሚኖር ጥቁር ፣ የዘረኝነት ስድብ የየዕለት ክስተት ነበረ። ስለዚህ እኔ ያነበብኩት ታሪክ አንተ ከመዘዝከው መረጃ ቢቃረንም የተሻለ ትርጉምና ይዘት ይሰጣል። ማለትም ዘርዓይ አምባጓሮ የፈጠረው የይሁዳ አንበሳን ስላከበረ እንጂ “ባሪያ?” ብሎ ስለተሰደበ አይደለም።

ግሩም ነው Selam/

እንደሚነገረው፡ ዘርአይ ደረስ ጓንጉል፡ “የሰው ልጆች ሁሉ እኩል የእግዚአብሔር ፍጡሮች ናቸው” የሚል መርህን በማለዳ ነበር የተማረው። ዘርአይ የሃበሻ ካቶሊኮች፡ በተለይም የገብረሚካኤላዉያን ማኅበር ፕረዚደንት እንደነበረም ይታወቃል። ማኅበሩ ““በእግዚአብሄር አይን የሰው ልጆች ሁሉ እኩል ናቸው” በሚለው መርህ የሚታወቅ በዶክተር አባ ገብረእየሱስ ኃይሉ የሚመራ ማኅበር ነበር። አባው እጅግ የተማሩና የተመራመሩ እንደነበሩ በአጼ ኃይለሥላሴ ዘመንም የዜና ምኒስቴር ውስጥ ትልቅ ሚና የነበራቸው ኤርትራዊ ምሁር እንደሆኑ ብዙዎች ያምናሉ። ሰማእቱ ብጹዕ ገብረሚካኤልም፡ ከካቶሊክ እምነቴ ማንም በግዴታ ሊቀይረኝ አይችልም በማለታቸው ብቻ፡ በአጼ ቴዎድሮስ ታስረው በግፍ የተገደሉ የሃይማኖት ኣባት መሆናቸው ነው።

ዘርአይ ብዙ ቋንቋዎችን አቀላጥፎ መናገር ስለቻለ፡ በካፑቺን የካቶሊክ ትምህርት ቤት የተማረ ካቶሊካዊ ስለነበረ፤ ኤርትራ ውስጥ ሆነ ኢትዮጵያ ውስጥ ኮረምም በነበረበት ወቅት እንዲሁም ጣልያን ሃገር በቆየባቸው አመታት፡ የፋሽስት ጣልያኖችን አድሏዊ ተግባር ለመገንዘብ በቅቷል። ለህልፈቱና ለፈጸመው ጀብዱ ምክንያት የሆነው፡ የፋሽስቱ የዘበኞች አለቃ፡ ዘርአይን በሃበሻነቱ የንቀት ቃል ስለተናገረው ነው ብለው የሚገልጹ ጸሓፊዎች ብዙ ናቸው።

ዘርአይ በርካታ የቋንቋ እውቀት እጥረት የነበራቸውን በምርኮ ጣልያን ሃገር የነበሩ የኢትዮጵያ መሳፍንትን አስተርጉሞ እንደሚሆን ግልጥ ነው። ዘርአይ ትግርኛ ዓረብኛ ጣልያንኛና አማርኛ አቀላጥፎ መናገር የሚችል ብልህ ሰው ነበር። ኤርትራ ውስጥ ሆነ ኢትዮጵያ ውስጥ ኮረምም በነበረበት ወቅት እንዲሁም ጣልያን ሃገር በቆየባቸው አመታት፡ አድሏዊ ፋሽስታዊ ተግባሮችን በመቃወም ይታወቅ ነበር።

የዘርአይ የቅርብ አለቃው ኮማንዳቶሬ ስኩንድሪ የተባለ የጣልያን የቀኝ ግዛት ሃገራት ሚኒስቴር መስሪያ ቤት ሃላፊ እንደሆነ። ይህ ሰውም መቐለን ያስተዳድር በነበረበት ወቅት፡ ከአንድ ደጃች በየነ ከተባለ ሹመትና ስልጣን ፈላጊ የትግሬ መስፍን በግእዝ ፊደሎች “ራስ አሉላ አባነጋ” የሚል ጽሑፍ ያለው ጐራዴ ተበርክቶለት እንደነበር። ዘርአይ ይህን ጐራዴ ይዞ እዬሄደ እያለ፡ እላይ የጠቀስነው የፋሽስት ጣልያን የዘበኞች አለቃ፡ ዘርአይን እንደተተናኮለው ነው የሚገለጸው።

ዘርአይ ጀብዱ በፈጸመት ዕለት ቺንኩዌ ቼንቶ (500) በመባል በሚታወቀው አደባባይ፡ ከአዲስ አበባ ተነቅሎ ለትእይንት የቀረበውን “የይሁዳ አንበሳ” የተባለውን ሃውልት ለማዬት ሰው ተሰብስቦ ነበር። ዘርአይ ጐራዴውን ይዞ በዚያ ሲያልፍ፡ ያ የፋሽስት ጣልያን የዘብ አለቃ፡ በዚያ በኩል ለመጓዝ ለዘርአይ እንደማይፈቀድለት ገለጸለት። ዘርአይ ደግሞ ለምን? እንዴት? ብሎ ቢጠይቅ፡ ዘረኛ ምላሽ እንደተሰጠው ነው የሚጠረጠረው። ከዚያ ጐራዴውን ካፎቱ መዞ ያደረገውን አድርጓል ዘርአይ። ይህ ከሞላ ጎደል ኤርትራዊው ደራሲ ተስፋዬ ገብረአብ ቀይ ዘመን በሚለው የምርምር ውጤቱ ያስነበበን ታሪክ ነው።

እንደሚባለው አጤ ኃይለሥላሴ፡ በፈረንሳዩ ቀራፂ በጆርጅ ጋርዴ የተሰራው የሞዓ አንበሳ ዘእም ነገደ ይሁዳ ምስልን ከሮም ከተርሚኒ ስቴሽን አስነቅለው አዲስ አበባ ላይ በክብር ሲያስተክሉ፡ የዘርአይን አስከሬን በክብር ወደ ሃገሩ ለማስገባት ለምን አልጣሩም ለምንስ የወንድሙን የብላታ ተስፋጽዮን ጥረት፡ በሞራልም በገንዘብ ያልደገፏቸው?

በነገራችን ላይ በምርኮ ጣልያን ሃገር የነበሩት የልዕልት ሮማንወርቅም ሆነ የሌሎቹ በግፍ የሞቱት መሳፍንት አስከሬን ወደ ኢትዮጵያ ተመልሶ ባይመጣም፡ በብላታ ተስፋጽዮን ደረስ አማካኝነት፡ ጀብድ ፈጽሞ የተሰዋው የወንድማቸውን አስከሬን ወደ ሃገሩ የመመለስ ሂደት፡ በአጤው መንግስት ሊበረታታ ሲገባው፡ ሃውልት ላይ ብቻ ማተኮር አግባብ አልነበረም ብቻ ሳይሆን ስህተትም ነበር ለማለት ይቻላል በኤርትራዊ ነጻ እይታችን።

ሲጠቃለል፡ እላይ እንደገለጽነው ዘርአይ ደረስ ጓንጉል፡ ቢያንስ ቢያንስ 22 ሚልዬን የፋሽስት ጣልያንን ደጋፊዎች በገዛ ሜዳቸው ዬቀጣ፡ በገብረሚካኤላዊ ካቶሊካዊ መርህ “የሰው ልጆችን እኩልነት!” በመግለጽ፡ በጐራዴው አኩሪ ታሪክ የጻፈ ኤርትራዊ ኩሩ ጀግና ነው ለማለት ያህል ነው።

[Fiyameta]

የኤርትራዊው ዘርአይ ደረስ ታሪክ ለኢትዮጵያዊው ምኑ ነው? ታሪክ መስረቅ ልምድ የሆነባቸው የኢትዮጵያ ደብተራዎችና ጠንቋዮች ገና ገመናቸው ሲገለጥ ጨርቃቸውን ጥለው ያብዳሉ። የዘርአይ ደረስን አገር በናፓልም ያቃጠሉ፣ ሰላማዊ ህዝቡን በታንክ የጨፈለቁ፣ ንብረት የዘረፉና ያወደሙ፣ ስለ ኤርትራ ጀግኖች ለማውራት ሞራል የላቸውም። ጭምብላሞች!

[Selam/]

በዕውቀት የነጠፍክ ባዶ የፕሮፓጋንዳ ማሽን -

እኔ ሰላም ታሪክን እንደወረደ እንጂ የምተረጉመው እንደ ካድሬ ለኤርትራ ወይንም ለኢትዮጵያ አዳልቼ የተፃፈን ሃቅ አልቆለምምም። እንደ አብርሃም ደቦጭ፣ ዘርዓይ ደረስ፣ አማን አምዶም ያሉ ጀግና ኤርትራውያኖች እንደነበሩ ሁሉ፣ እልፍ አእላፍ አስካሪዎችና ኢትዮጵያዊ ባንዳዎች ነበሩ።
እንጭጭ!

የኤርትራዊው ዘርአይ ደረስ ታሪክ ለኢትዮጵያዊው ምኑ ነው? ታሪክ መስረቅ ልምድ የሆነባቸው የኢትዮጵያ ደብተራዎችና ጠንቋዮች ገና ገመናቸው ሲገለጥ ጨርቃቸውን ጥለው ያብዳሉ። የዘርአይ ደረስን አገር በናፓልም ያቃጠሉ፣ ሰላማዊ ህዝቡን በታንክ የጨፈለቁ፣ ንብረት የዘረፉና ያወደሙ፣ ስለ ኤርትራ ጀግኖች ለማውራት ሞራል የላቸውም። ጭምብላሞች!