Oche Sebey
Posted: 15 Jan 2023, 03:13
Mereja.Forum
Oche Sebey
Page 1 of 1
Re: Oche Sebey
Posted: 15 Jan 2023, 03:43
Re: Oche Sebey
Posted: 15 Jan 2023, 04:03
Re: Oche Sebey
Posted: 15 Jan 2023, 04:55
ኤርትራዊ እምቢታ ጸረ ብድዐታት ገዛእቲ
ከንቲባ ኣረይ ወዲ ወልዱ ቁሸት፤ ዓዶም ቁሸት ከባቢ ኣስመራ ዝኮነ ኤርትራዊ ነበሩ። መስረት ቤት ሰቦም ከኣ ካብ እንዳ ገብረክርስቶስ ደቀተሽም ኢዩ። ከንቲባ ኣረይ ወዲ ወልዱ ኣብ ቁሸት ተወሊዶም ዝዓበዩ ወዲ ተሽም ፍቕሪ ዓዶም ዝማረኾም ምርኡይ መዳርን መሪሕ ባይቶ ዓዶም ከም ዝነበሩ`ውን ይምስከረ ይምስከረሎም።
ከንቲባ ኣረይ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ድንግላንኣ ንሰብኣይ እተሓዝኤ ኢዩ። እቲ ሰብኣያ ድንግልንኡ ከም ዝህባ ንሳ`ውን ድንግልንአ ኢያ እተበርክተሉ፡ ዝኾነት ጓል ድንግልንአ ብዘይ መርዓ እንተ ተደፈረት ከም ሰብ ምቕታል ኢዩ ዝግመት እቲ ከምዚ ዝበለ ገበን ዚፋጽም ሰብ ከአ በዚ ኣገባብ`ዚ ኣብ ፍርዲ ቀሪቡ ኢዩ ዚፍረድ ብማለት ተቓወሙ።
እዚ ኣብ ላዕሊ እተጠቕሰ ሰባብ ሕቶ ምስ ተላዕለ መኳንንትን ዓበይትን መራሕቲ ሃይማኖትን ኤርትራ እናተኣከቡ ዘትዮሙሉ፤ ብስምምዕ ከም ተቓውሞ ክብሪ ድንግልና ኣዋልድ ኤርትራ ብቕድስና ንሰብአየን ዢዕቀብ ስለ ዝኾነ ከም ጠለ በጊዕ ንወታሃደራት ኪዕደላ ፍቓድና ኣይኮነን`ዝብል ነበረ።
ብፍላይ ከአ ከንቲባ አረይ ወልዱ ብከቢድ ሓዘን ዝዓብለሎ ኣዘራርባ`ሓንቲ ኤርትራዊት ጓል ኣንስተይቲ፤ ብክብሪ ስድራ ቤታ ተሓቲቶም ምስ ኣፍቀዱ ኢያ ብቃል ኪዳን ተቖሪና እትምርዖ እምምበር ብከም`ዚ ዝድለ ዘሎ ኣጋባብ ካብ ቤታ እይትወጽእን ኢያ። ሊዕሊ ኵሉ ከአ ኣባና ዝሙት ፍንፋን ኢዩ` ብማለት ደጋጊሞም ከረድኡ ፈተኑ።
እዚ ከም`ዚ ዝበለ ሓሳባት ተጋጻጕጹ ምስ ተዘርገሔ ኵሎም ሹማምንተን መራሕቲ ሃይማኖት ዓበይቲ ዓድን ተአኪቦም ዘተይሉ። እቶም ኣብ`ቲ ባይቶ እተረክቡ ካብ ኵሉ ኵርናዓት ኤርትራ እተዋጽኡ ብምንባሮም ከአ ንአማሓደርቲ ወታሃደራዊ ግዝኣት ኢጣልያ ከም ሕማም መንድዓት ከቢደ ጾር ኮይኑ ኣቐንዘዎም። ኣብ መወዳእታ ከአ ብስሙር ድምጺ ነቲ ሓሳብ ተሳማምዕሉ። በብዘለውዎ ብርግአት ኪምክትዎ`ውን ቃሎም ሃቡ። ስለ`ዚ ኢጣልያውያን ገዛእቲ ኣብ ዓድዋ ብውግእ ከም እተሳዕሩ፡ ኣብ ኤርትራ ከአ በዚ ከምዚ ኣብ ላዕሊ እተዘርዘረ ተሳዕሩ`ሞ ናብ ልዕሊ ከንቲባ ኣረይ ወዲ ወልዱ ስጉምቲ ኪወስዱ ወሰኑ።
ገለ ሓሰውቲ ወይ ከኣ ጸላእቲ፤ ከንቲባ ኣረይ ንግደት ዝብሃል ጉልባብ ጌሩ ሰባት ኣኪቡ ኣንጸር ባንዴራ ጣልያን ውዲት ይፍሕስ ኣሎ ኢሎም ሓሰው።
እቶም ከራቢኔሪ ነዚ መስረት ዘይነበሮ ወረ ጉልባብ ጌሮም ወታሃደራት ንቁሸት ሰዲዶም ንከንቲባ ኣረይ ወዲ ወልዱ ንግደት ዓዶም መዓልቲ እሲሮም ካብ ገዝኦም ብምግፋዕ ወሰድዎም።
እዋኑ መወዳእታ ወርሒ ሓምለ 1908 ዓ.ም. ከም ዝነበረ ይራጋገጽ
ከንቲባ ኣረይ ወዲ ወልዱ ተረሺኖም ኣብ ባሕሪ ከም እተደርበዩ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ከመይሲ ኣብቲ ኣብ ናኹራ እተፈጸመ ታሪኻዊ ምህዳም ኣይተዘከሩን። ከንቲባ ኣረይ ወዲ ወልዱ ንባጽዕ ኣቢሎም ቅድሚ ምብጋሶም ህዝቢ ከፋንዎም ተኣኪቡ እንከሎ፤ ነቲ ቅድሚኦም ቅድሚ ብዙሕ ዓመታት እተደርሰ ግጥሚ እናለዋወጡ፤
ኣንቲ ሰምበሊ ሰምበሊ ሰምበሊ
ምድሪ ፈረስ ኢኺ ምድሪ በቕሊ
ዓዲ ስርናይ ኢኺ ኦኣዲ እኽሊ
ምራን ኮንኪ ኣትጥቕለሊ ፈርጊ ኮንኪ
ኣይትጥመሪ
ቕርሺ ኮንኪ አይትቑጸሪ
ዑቕባይ እኳ እተሓለለ
አሻሓት ቕርሽታት እናኸፈለ
ደጊም ከይደ ደሓን ዓሊ
ምስ ዝመጽኤ ተምስሊ