ሓድሽ ግጭት ኣሸበርቲ ዓድዋ ማለሊትን ዕላማታቱን ክዉሰዱ ዝኽእሉ ሕርያታትን።
Posted: 24 Aug 2022, 21:19
ሓድሽ ግጭት ጃንዳ ማለሊትን ዕላማታቱን ክዉሰዱ ዝኽእሉ ሕርያታትን
===
ኣብ ዝሓለፈ 4 መዓልታት ብዘገምታ ዝጀመረ ወራር ጃንዳ ማለሊት፡ ብስፍሕ ዝበለ መልክዕ ቐጺሉ ዉዒሉ ኣሎ። ወግዓዊ መግለጺ ብምዉጻእ ስምምዕ ምቁራጽ ቶኹሲ ከም ዝተጣሕሰ ዝገለጸት ጃንዳ ማለሊት፡ ነቲ ከተሳዉሮ ዝጸንሐት ግጭት ናብ ምሉእ ግጥም ንምዕራግ፡ ካብ ኩለን ከተማታትን ሓዉሲ ከተማታትን ትግራይ ኣሎ ዝበሃል ዓቕሚ ጠራኒፋ ናብ ኩሉ'ቲ ዝተሓርየ ግንባራት ከተዉሕዝ ዉዒላ ኣላ። ዶ/ደብረጼን ገ/ሚካኤል ናብ ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ሕብረት ኤዉሮጳ፡ ሕቡራት ሃገራት ዓለም፡ ኣሜሪካን ካልኦት ሃገራትን ኣብ ዝሰደዶ ህጹጽ መልእኽቲ፡ መንግስቲ ኢትዮጲያ ነቲ ስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ጥሒሱ ግጭት ከም ዝጀመረ ጠቂኑ ኣሎ። መንግስቲ ኢትዮጲያ'ዉን ብወገኑ፡ ሰራዊት ጭፍራ ወያነ ብወገን ግንባራት ራያን ዓፋርን መጠነ ሰፊሕ ወራር ከም ዝጀመረ ገሊጹ'ሎ። ብዘይካ'ዚ ዉን፡ ንዶብ ኢትዮጲያ ጥሒሳ ናብ ክልል ትግራይ ክትኣቱ ዝሃቀነት ነፋሪት ወቒዑ ከም ዘዉደቐ ገሊጹ ኣሎ። እቲ ኩነታት ብቕልጡፍ'ዩ ናብ ሰማይ ዝዓርግ ዘሎ ክበሃል ይከኣል።
ኣገደስቲ ምዕባለታት....!!
----
(1)- መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት፡ ስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ዲፕሎማሲያዊ ክሳራታት ከም ዝሃበ ክገልጽ ጽስኒሑ እዩ። ብመሰረት ትንተና ኣምባሳደር ፍሰሃ ኣስገዶም፡ ኣብ ትግራይ ዝጸንሐ ኩናት ይቕጽል ምህላዉን ስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ዝብል ኣምር ንመንግስቲ ዶ/ኣቢ ኣሕመድ ዓሊ የገልግል ምህላዉን ከብርህ ጸኒሑ እዩ። እቲ መረረ፡ ዳርጋ ግልጺ'ዩ ጸኒሑ ክበሃል ይከኣል።
(2)- መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት፡ ብሕብረት ኣፍሪቃ ዝምራሕ ዘተ ሰላም ከም ዘይቅበል ክገልጽ ጸኒሑ እዩ። ብመሰረት መግለጺ ጃንዳ ማለሊት፡ እቲ ብኦሊሶጎን ኣባሳንጆ ክምራሕ ዝጸንሐ ሽምግልና፡ ንረብሓታት ዶ/ኣቢ ኣሕመድ ዓሊ ዘርብሕ'ዩ ዝብል ጥፉሽ ምኽንያታት ክህበሉ ጸኒሑ እዩ።
(3)- መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት፡ ነቲ ንሱ ምዕራብ ትግራይ ኢሉ ዝጽዉዖ መሬት ኣምሓራ ብሓይሊ ንምዉራር ሰፊሕ ምድላዋት ክገብር ጸኒሑ እዩ። ኣብ ቕድመ ምድላዉ ዝርርብ ሰላም'ዉን፡ ወልቃይትን ሑመራን ጸገዴን እንተዘይተዋሂብዎ፡ ብሓይሊ ክሕዞ ሙዃኑ ንልኡኻት ኣሜሪካን ሕብረት ኤዉሮጳን ዉድብ ሕቡራት ሃገራትን ብንጹር ሓቢሩ ኔሩ። በዚ መሰረት፡ ነቲ ሕጂ ብወገን ግንባራት ራያን ዓፋርን ጀሚሩዎ ዘሎ ወራር፡ ናብ ሰሜናዊ ምዕራብ ከም ዘቕንዖ ፍጹም ጥርጥር የለን።
(4)- መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት፡ ካብ ህዝቢ ትግራይ ዝመጾ ዘሎ ከቢድ ተቓዉሞ ንምጭፍላቕ ክንቀሳቐስ ምጽንሑ ይፍለጥ። ብፍላይ ድሕሪ'ቲ ኣብ ዓዲ ግራት ዝተላዕለ ከቢድ ተቓዉሞ፡ እቲ ነዉጺ ኣእምሮ ጥርዚ ክሃርም ተራእዩ እዩ። እዚ ማለት፡ ካብ ጸቕጢ ህዝቢ ትግራይ ንምምላጥ ዝተጀመረ ግጭት ሙዃኑ ኣብ ግምት ክኣቱ ይኽእል።
ስትራተጂካዊ ዕላማታት ጃንዳ ማለሊት....!!
-----
(1)- ዓለም ንምልዕዓልን ዲፕሎማሲያዊ ዓወታት ንምርካብን
(2)- ስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ምስባርን እቲ ምኽንያት ድማ ናብ መንግስቲ ኢትዮጲያ ምጽጋዕ
(3)- ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ምቱኹታኽ ብምግባር፡ ኤርትራ ነቲ ግጭት ከም እትሕወሶ ምግባር
(4)- በዚ ግጭት ኣመሳሚስካ፡ ናብ ወልቃይትን ሑመራን ጸገዴን ወራር ምፍጻም
(5)- በዚ ግጭት ኣመሳሚስካ፡ ናብ መሬት ኤርትራ ወራር ምፍጻም
(6)- በዚ ግጭት መሳሚስካ፡ ዞባ ቐርኒ ኣፍሪቃ ናብ ሓድሽ ዕልቕልቕ ምዉሳድ
ስትራተጂካዊ ዕላማታት መንግስቲ ኢትዮጲያ
----
(1)- ማሕበረሰብ ዓለም ጃንዳ ማለሊት ኣብ ሰላም ከነብር ዘይክእል ግብረ-ሽበራዊ ሓይሊ ሙዃኑ ምርኣይ
(2)- ህዝቢ ትግራይ መበገሲ ናይ'ዚ ሓድሽ ግጭት ጃንዳ ማለሊት ሙዃኑ ምርዳእን ነቲ ስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ኣፍሪስካ ናብ ሰፊሕ ግጭት ክእቶ ይድለ ምህላዉ ምንጻር። መረዳእታ ህዝቢ ትግራይ ምዕባን ንጹርነት ምፍጣርን
(3)- እቲ ግጭት ኣብ ህዝብታት ትግራይን ኣምሓራን ዓፋርን ጉድኣት ከየዉርድ ምክልኻል
(4)- ጃንዳ ማለሊት፡ ደጊሙ ካልእ መሬት ብወራር ንኸይሕዝ ምክልኻል። ብፍላይ ድማ ወልቃይትን ሑመራን ጸገዴን ካብ ወራር ጃንዳ ማለሊት ምክልኻል
(5)- እቲ ግጭት ኣብ ዞባ ቐርኒ ኣፍሪቃ ዕልቕልቕ ንኸይፈጥር ቕልጡፍ ስጉምትታት ምዉሳድ
ኣንፈታትን ክዉሰዱ ዝኽእሉ ስጉምትታትን (directives and recommendations)...!!!
----
መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት፡ ነቲ ህዝብታት ዓለም ንምግጋይ ከንበድብድዎ ዝጸንሑ ናይ ሓሶት ጽንተት ትረኻ (genocide narrative) ምብርዓን ዝዓበየ ኣጀንዳ ክኸዉን ይግባእ። ማለሊት፡ ንስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ጥሒሱ ግጭት ምብጋሱ፡ ነቲ ኣብ ዓለም ክጋዋሕ ክድለ ዝጸንሐ ናይ ጽንተት ትረኻ ድርዒ ንምሃብ ሙዃኑ ክዝንጋዕ ኣይግብኦን። ስለዚ--
(1)- ሓይልታት ፈደራል ኢትዮጲያ፡ መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት መሪጽዎ ዘሎ ናይ ግጭት ኣጀንዳ ብርቀት ንምብርዓን፡ ብታህዋኽ ናብ ክልል ትግራይ ካብ ምእታዉ ክቑጠብ ይኽእል። ብስትራተጂካዊ ኣዘራርባ፡ ኣብ ምክልኻል ዘድሃበ ጸወታ ምጽዋት ንግዚኡ ዝሕረ ክኸዉን ይኽእል።
(2)- መንግስቲ ኤርትራ፡ እቲ ሕጂ ብጃንዳ ማለሊት ተበጊሱ ዘሎ ግጭት ንኤርትራ ጎቲትካ ናብ'ቲ መፈንጠርያ ንምእታዉ ክኸዉን ከም ዝኽእል ክግንዘብ ይኽእል። ሽሕ'ኳ መሬት ኤርትራ ብኸበድቲ ኣጽዋራት ደብዳብ ይካየደሉ እንተሃለወ፡ ኣብ ምክልኻል ዘተኮረ ስትራተጂ ሒዝካ ምኻድ ዝተመርጸ ክኸዉን ይኽእል።
(3)- ማለሊት ኣብ ናይ ማዕበል ስልቲ ዝኣምን ሓይሊ ምስ ሙዃኑ፡ ሓይልታት ፈደራል ኢትዮጲያ፡ ዕርድታቶም ከየድፈሩ ንዝዉሕዝ ማዕበል ዘፍ እንዳበሉ፡ ሓይሊ ጃንዳ ማለሊት ናይ ምጽንቃቕ መገዲ ክሓርዩ ይኽእሉ።
(4)- ኣብ ሓበሬታ፡ መንግስቲ ኢትዮጲያ እቲ ግጭት ብህጹጽ ደዉ ክብል ክጽዉዕን ንማሕበረሰብ ዓልም'ዉን ሰላም እንኮ መፍትሒ ሙዃኑ ደጋጊሙ ከጋዉሓሉ ይኽእል።
(5)- መንግስቲ ኤርትራ፡ ስልትታት ጃንዳ ማለሊት ኣብ ግምት ብምእታዉ፡ ዝኾነ ይኹን መግለጺ ካብ ምሃብ ብምቑጣብ፡ እቲ ጉዳይ ናብ መንግስቲ ኢትዮጲያ ክገድፎ ይኽእል። ኣብ ባይታ ዝስራሕ ስራሕ እንዳሰራሕካ፡ ኣብ ቃልዕ ግን ድምጺ ዘይምሃብ።
ድሮ ብትንታነ ኣቐሚጥናዮ ከም ዘሎና፡ መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት ናይ ኩናት ሕርያ ወሲዱ ይርከብ። ካብ'ዚ ሕርያ'ዚ ወጺኡ ናብ ሰላም ናይ ምምላስ ዕድሉ ጸቢብ ምስ ሙዃኑ፡ እታ መጻወቲት ክዑሶ ናብኡ ምድርባይን እቲ ሕርያ ናቱ ሙዃኑን ምግባር ኣገዳሲ'ዩ።
ቐጻሊ ምዕባለታት እንዳተዓዘብና፡ ትንታነታትን ኣንፈታትን ከም እንህብ መብጽዓ ንኣቱ።
===
ኣብ ዝሓለፈ 4 መዓልታት ብዘገምታ ዝጀመረ ወራር ጃንዳ ማለሊት፡ ብስፍሕ ዝበለ መልክዕ ቐጺሉ ዉዒሉ ኣሎ። ወግዓዊ መግለጺ ብምዉጻእ ስምምዕ ምቁራጽ ቶኹሲ ከም ዝተጣሕሰ ዝገለጸት ጃንዳ ማለሊት፡ ነቲ ከተሳዉሮ ዝጸንሐት ግጭት ናብ ምሉእ ግጥም ንምዕራግ፡ ካብ ኩለን ከተማታትን ሓዉሲ ከተማታትን ትግራይ ኣሎ ዝበሃል ዓቕሚ ጠራኒፋ ናብ ኩሉ'ቲ ዝተሓርየ ግንባራት ከተዉሕዝ ዉዒላ ኣላ። ዶ/ደብረጼን ገ/ሚካኤል ናብ ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ሕብረት ኤዉሮጳ፡ ሕቡራት ሃገራት ዓለም፡ ኣሜሪካን ካልኦት ሃገራትን ኣብ ዝሰደዶ ህጹጽ መልእኽቲ፡ መንግስቲ ኢትዮጲያ ነቲ ስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ጥሒሱ ግጭት ከም ዝጀመረ ጠቂኑ ኣሎ። መንግስቲ ኢትዮጲያ'ዉን ብወገኑ፡ ሰራዊት ጭፍራ ወያነ ብወገን ግንባራት ራያን ዓፋርን መጠነ ሰፊሕ ወራር ከም ዝጀመረ ገሊጹ'ሎ። ብዘይካ'ዚ ዉን፡ ንዶብ ኢትዮጲያ ጥሒሳ ናብ ክልል ትግራይ ክትኣቱ ዝሃቀነት ነፋሪት ወቒዑ ከም ዘዉደቐ ገሊጹ ኣሎ። እቲ ኩነታት ብቕልጡፍ'ዩ ናብ ሰማይ ዝዓርግ ዘሎ ክበሃል ይከኣል።
ኣገደስቲ ምዕባለታት....!!
----
(1)- መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት፡ ስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ዲፕሎማሲያዊ ክሳራታት ከም ዝሃበ ክገልጽ ጽስኒሑ እዩ። ብመሰረት ትንተና ኣምባሳደር ፍሰሃ ኣስገዶም፡ ኣብ ትግራይ ዝጸንሐ ኩናት ይቕጽል ምህላዉን ስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ዝብል ኣምር ንመንግስቲ ዶ/ኣቢ ኣሕመድ ዓሊ የገልግል ምህላዉን ከብርህ ጸኒሑ እዩ። እቲ መረረ፡ ዳርጋ ግልጺ'ዩ ጸኒሑ ክበሃል ይከኣል።
(2)- መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት፡ ብሕብረት ኣፍሪቃ ዝምራሕ ዘተ ሰላም ከም ዘይቅበል ክገልጽ ጸኒሑ እዩ። ብመሰረት መግለጺ ጃንዳ ማለሊት፡ እቲ ብኦሊሶጎን ኣባሳንጆ ክምራሕ ዝጸንሐ ሽምግልና፡ ንረብሓታት ዶ/ኣቢ ኣሕመድ ዓሊ ዘርብሕ'ዩ ዝብል ጥፉሽ ምኽንያታት ክህበሉ ጸኒሑ እዩ።
(3)- መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት፡ ነቲ ንሱ ምዕራብ ትግራይ ኢሉ ዝጽዉዖ መሬት ኣምሓራ ብሓይሊ ንምዉራር ሰፊሕ ምድላዋት ክገብር ጸኒሑ እዩ። ኣብ ቕድመ ምድላዉ ዝርርብ ሰላም'ዉን፡ ወልቃይትን ሑመራን ጸገዴን እንተዘይተዋሂብዎ፡ ብሓይሊ ክሕዞ ሙዃኑ ንልኡኻት ኣሜሪካን ሕብረት ኤዉሮጳን ዉድብ ሕቡራት ሃገራትን ብንጹር ሓቢሩ ኔሩ። በዚ መሰረት፡ ነቲ ሕጂ ብወገን ግንባራት ራያን ዓፋርን ጀሚሩዎ ዘሎ ወራር፡ ናብ ሰሜናዊ ምዕራብ ከም ዘቕንዖ ፍጹም ጥርጥር የለን።
(4)- መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት፡ ካብ ህዝቢ ትግራይ ዝመጾ ዘሎ ከቢድ ተቓዉሞ ንምጭፍላቕ ክንቀሳቐስ ምጽንሑ ይፍለጥ። ብፍላይ ድሕሪ'ቲ ኣብ ዓዲ ግራት ዝተላዕለ ከቢድ ተቓዉሞ፡ እቲ ነዉጺ ኣእምሮ ጥርዚ ክሃርም ተራእዩ እዩ። እዚ ማለት፡ ካብ ጸቕጢ ህዝቢ ትግራይ ንምምላጥ ዝተጀመረ ግጭት ሙዃኑ ኣብ ግምት ክኣቱ ይኽእል።
ስትራተጂካዊ ዕላማታት ጃንዳ ማለሊት....!!
-----
(1)- ዓለም ንምልዕዓልን ዲፕሎማሲያዊ ዓወታት ንምርካብን
(2)- ስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ምስባርን እቲ ምኽንያት ድማ ናብ መንግስቲ ኢትዮጲያ ምጽጋዕ
(3)- ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ምቱኹታኽ ብምግባር፡ ኤርትራ ነቲ ግጭት ከም እትሕወሶ ምግባር
(4)- በዚ ግጭት ኣመሳሚስካ፡ ናብ ወልቃይትን ሑመራን ጸገዴን ወራር ምፍጻም
(5)- በዚ ግጭት ኣመሳሚስካ፡ ናብ መሬት ኤርትራ ወራር ምፍጻም
(6)- በዚ ግጭት መሳሚስካ፡ ዞባ ቐርኒ ኣፍሪቃ ናብ ሓድሽ ዕልቕልቕ ምዉሳድ
ስትራተጂካዊ ዕላማታት መንግስቲ ኢትዮጲያ
----
(1)- ማሕበረሰብ ዓለም ጃንዳ ማለሊት ኣብ ሰላም ከነብር ዘይክእል ግብረ-ሽበራዊ ሓይሊ ሙዃኑ ምርኣይ
(2)- ህዝቢ ትግራይ መበገሲ ናይ'ዚ ሓድሽ ግጭት ጃንዳ ማለሊት ሙዃኑ ምርዳእን ነቲ ስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ኣፍሪስካ ናብ ሰፊሕ ግጭት ክእቶ ይድለ ምህላዉ ምንጻር። መረዳእታ ህዝቢ ትግራይ ምዕባን ንጹርነት ምፍጣርን
(3)- እቲ ግጭት ኣብ ህዝብታት ትግራይን ኣምሓራን ዓፋርን ጉድኣት ከየዉርድ ምክልኻል
(4)- ጃንዳ ማለሊት፡ ደጊሙ ካልእ መሬት ብወራር ንኸይሕዝ ምክልኻል። ብፍላይ ድማ ወልቃይትን ሑመራን ጸገዴን ካብ ወራር ጃንዳ ማለሊት ምክልኻል
(5)- እቲ ግጭት ኣብ ዞባ ቐርኒ ኣፍሪቃ ዕልቕልቕ ንኸይፈጥር ቕልጡፍ ስጉምትታት ምዉሳድ
ኣንፈታትን ክዉሰዱ ዝኽእሉ ስጉምትታትን (directives and recommendations)...!!!
----
መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት፡ ነቲ ህዝብታት ዓለም ንምግጋይ ከንበድብድዎ ዝጸንሑ ናይ ሓሶት ጽንተት ትረኻ (genocide narrative) ምብርዓን ዝዓበየ ኣጀንዳ ክኸዉን ይግባእ። ማለሊት፡ ንስምምዕ ምቁራጽ ቶኽሲ ጥሒሱ ግጭት ምብጋሱ፡ ነቲ ኣብ ዓለም ክጋዋሕ ክድለ ዝጸንሐ ናይ ጽንተት ትረኻ ድርዒ ንምሃብ ሙዃኑ ክዝንጋዕ ኣይግብኦን። ስለዚ--
(1)- ሓይልታት ፈደራል ኢትዮጲያ፡ መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት መሪጽዎ ዘሎ ናይ ግጭት ኣጀንዳ ብርቀት ንምብርዓን፡ ብታህዋኽ ናብ ክልል ትግራይ ካብ ምእታዉ ክቑጠብ ይኽእል። ብስትራተጂካዊ ኣዘራርባ፡ ኣብ ምክልኻል ዘድሃበ ጸወታ ምጽዋት ንግዚኡ ዝሕረ ክኸዉን ይኽእል።
(2)- መንግስቲ ኤርትራ፡ እቲ ሕጂ ብጃንዳ ማለሊት ተበጊሱ ዘሎ ግጭት ንኤርትራ ጎቲትካ ናብ'ቲ መፈንጠርያ ንምእታዉ ክኸዉን ከም ዝኽእል ክግንዘብ ይኽእል። ሽሕ'ኳ መሬት ኤርትራ ብኸበድቲ ኣጽዋራት ደብዳብ ይካየደሉ እንተሃለወ፡ ኣብ ምክልኻል ዘተኮረ ስትራተጂ ሒዝካ ምኻድ ዝተመርጸ ክኸዉን ይኽእል።
(3)- ማለሊት ኣብ ናይ ማዕበል ስልቲ ዝኣምን ሓይሊ ምስ ሙዃኑ፡ ሓይልታት ፈደራል ኢትዮጲያ፡ ዕርድታቶም ከየድፈሩ ንዝዉሕዝ ማዕበል ዘፍ እንዳበሉ፡ ሓይሊ ጃንዳ ማለሊት ናይ ምጽንቃቕ መገዲ ክሓርዩ ይኽእሉ።
(4)- ኣብ ሓበሬታ፡ መንግስቲ ኢትዮጲያ እቲ ግጭት ብህጹጽ ደዉ ክብል ክጽዉዕን ንማሕበረሰብ ዓልም'ዉን ሰላም እንኮ መፍትሒ ሙዃኑ ደጋጊሙ ከጋዉሓሉ ይኽእል።
(5)- መንግስቲ ኤርትራ፡ ስልትታት ጃንዳ ማለሊት ኣብ ግምት ብምእታዉ፡ ዝኾነ ይኹን መግለጺ ካብ ምሃብ ብምቑጣብ፡ እቲ ጉዳይ ናብ መንግስቲ ኢትዮጲያ ክገድፎ ይኽእል። ኣብ ባይታ ዝስራሕ ስራሕ እንዳሰራሕካ፡ ኣብ ቃልዕ ግን ድምጺ ዘይምሃብ።
ድሮ ብትንታነ ኣቐሚጥናዮ ከም ዘሎና፡ መሪሕነት ጃንዳ ማለሊት ናይ ኩናት ሕርያ ወሲዱ ይርከብ። ካብ'ዚ ሕርያ'ዚ ወጺኡ ናብ ሰላም ናይ ምምላስ ዕድሉ ጸቢብ ምስ ሙዃኑ፡ እታ መጻወቲት ክዑሶ ናብኡ ምድርባይን እቲ ሕርያ ናቱ ሙዃኑን ምግባር ኣገዳሲ'ዩ።
ቐጻሊ ምዕባለታት እንዳተዓዘብና፡ ትንታነታትን ኣንፈታትን ከም እንህብ መብጽዓ ንኣቱ።