Mereja.Forum

[Justice Seeker]

Please wait, video is loading...

[Fiyameta]

እነሆ ኲነታት ትግራይ ካብ ዝጅምር ክልተ ዓመትን ሽዱሽተ ኣዋርሕን ኮይኑዎ ኣሎ።

ብሰንኪ መራሕቲ ጉጅለ ዓድዋ ብግጉይ ቅማረ ዝወልዕዎ ኲናት፣ ልዕሊ 500,000 መንእሰይ ትግራይ ሃሊቑ ኣሎ። ዳርጋ ሓደ ሚልዮን ዝኸዉን ህዝቢ ትግራይ ካብ ጎንደር (ወልቃይትን ሑሞራን) ተፈናቒሉ ኣብ ዉሽጢ ትግራይ ኣብ ዝተፈላለየ መዓስከራት ተኣኪቡ ኣሎ። ጠቕላላ ነባሪ ህዝቢ ትግራይ እንተላይ መሪሕነቱን ተጸበይቲ ናይ ረድኤት እኽሊ ኮይኖም ኣለዉ። ከም መብራህቲ፣ ቴሌፎን፣ ባንክታት ኮታስ ኩለን ኣገልግሎት ወሃብቲ ትካላት መንግስቲ ኣገልግሎት ደዉ ኣቢለን ኣለዋ። ካብን ናብን መጓዓዝያ የለን። ዳርጋ ኩለን ኣብያተ ትምህርቲ ተዓጽየን እየን። ከም መርዓን ጥምቀትን ዝኣመሰሉ ማሕበራዊ ንጥፈታት የለዉን። መራሕቲ ጃንዳ ትግራይ ዘይቆጻጸርዎም ዕጡቓት ጉጅለታት ኣበየ ከባቢኡ ተጫጪሖም ኣለዉ። ዓመጽ ደቂ ኣንስትዮ፣ ስርቂ፣ ቅትለት፣ ክትራን ወዘተ መዓልታዊ ተርእዮ ክልል ትግራይ ኮይኖም ኣለዉ። ብስንኪ ድምር ናይ'ዚ ኩሉ ሕሰምን መከራን ኣብ ዉሽጢ ክልል ትግራይ ዘሎን ወጻኢ ካብቲ ክልል ዘሎ ትግራዋይ ኣብ መግለጺ ዘይብሉ ከቢድ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጭንቀት ኣትዩ ኣሎ።

እነሆ ድማ ሎሚ ቕነ "ናይ ሰላም ዘተ" ዝበሃል ነገር ክንሰምዕ ቀኒና ኣለና። ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ክበሃል ዝቐነየ ናይ ሰላም ዘተ ተጋሩ እዮም ከጋዉሕዎ ቀንዮም። ኣተሃድማ ዕቡያት ገይሮም፣ ካብ'ዚ ባዕላቶም ዝፈጠርዎ መዋጥር ክወጹ እዮም ዝደልዩ ዘለዉ። በዚ ዘሎ ኩነታት ልዕሊ እቲ ካልእ ህዝቢ ኢትዮጵያ፣ በዚ ዘሎ 'ዒፅዋን ከበባን' ህዝቢ ትግራይ እዩ ብዝተዓጻጸፈ ተሃሳይ ዝኸዉን።

ክልል ትግራይ ንህዝቢ ትግራይ ዝብላዕ ዝስተ ክትቅርብ ዘይትኽእል ድኻ መደኽደኽ፣ እንትርፎ ገያጻት ጎቦታትን ኩዕንትን ካልእ ዝጥቀስ ሃብቲ ዘይብላ፣ ካብ ኩለን ክልላት ኢትዮጵያ እታ ዝዓበረትን ዝማህመነትን ክልል እያ። ትግራይ ሰከም ህዝቢ ኢትዮጵያ እያ። ተጋሩ ነቲ ዘተ ሰላም ካብ ተስፋ ምቑራጽ ወይ desperation እዮም ዝሃርፍዎ ዘለዉ።

መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ሓይሊ ሰራዊት ላዕለዋይ ኢድ እዩ ዘለዎ። ንዝነበርዎ ሃጓፋት ኣሪሙ፣ ብሓይሊ ሰብን ኣጽዋርን ኣዝዩ ተጠናኺሩ እዩ ዘሎ። ከምዝፍለጥ፣ ክሳብ እቲ ኲናት ዝጅምር፣ ካብ'ቶም ኢትዮጵያ ዝነበርዋ 60 ጄኔራላት፣ እቶም 58 ተጋሩ እዮም ነይሮም። ምስ ኤርትራ ኣብ ኲናት ኢና ዘለና ብዝብል ምስምስ፣ 80% ከበድቲ ኣጽዋር ኢትዮጵያን ብዝሒ ዘለዎ ሰራዊትን ንኣስታት 20 ዓመታት ኣብ ክልል ትግራይ እዩ ዓስኪሩ ጸኒሑ። ኣብ ዝደቀሰሉ ከርዲኖሞ ከብቅዑ፣ ኣብ ኲናት ማሪኽናዮ ኢሎም ኣብ ቴሌቭዥን ከርእዩና ዝወርሑ፣ ነዚ ኣብ ክልል ትግራይ ዓስኪሩ፣ ንኢትዮጵያ ካብ ወራር ሸዓቢያ ክከላኸል ኢሎም ንኣስታት 20 ዓመት ኣብ ክልል ትግራይ ንዝጸንሐ ሰራዊት ፌዴራል እዮም። ዝሓለፈ ኣዋርሕ፣ ምሩኻት ንሰድድ ኣለና ኢሎም ፕሮፓጋንዳ ክሰርሑ ከለዉ፣ ኣህጉራዊ ኮሚቴ ቀይሕ መስቀል (IRC) ንፈልጦ ምሩኽ የለን ብምባል ኣብቲ ጉዳይ ክዋሳእ ኣይመረጸን።

ንዘተ ሰላም ብዝምልከት:-

ብመሰረቱ ጠለባት ጃንዳ ትግራይን ፌዴራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ፈጺሙ ክሰማማዕ ዝኽእል ኣይኮነን- They are irreconcilable!

ጉዳይ ወልቃይትን ሑሞራን ፈጺሙ ዝፍታሕ ኣይኮነን። ከምቲ ንሰምዖ ዘለና፣ ተጋሩ፣ "ምዕራባዊ ዞባ ትግራይ" ዝብልዎ መሬት ወልቃይት፣ ጠገዴ፣ ጠለምት፣ ካብቲያ ሑሞራን ኣብ ድርድር ዝቐርቡ ኣይኮኑን ዝብል መርገጺ እዩ ዘለዎም። ፌደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ነዚ ቅድመ ኩነት ፈጺሙ ኣይክቕበሎን እዩ። ወልቃይትን ሑሞራን ናብ ክልል ትግራይ ምምላስ ማለት ምስ ህዝቢ ወልቃይት ብፍላይ፣ ምስ ህዝቢ ኣምሓራ ብሓፈሻ ምብታኽ ማለት እዩ። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ እዩ ርእሰ-ምምሕዳር ክልል ኣምሓራ ዶክተር ይልቃል ከፋለ፣ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ኣብ ጎንደር ኣብ ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ፣ ጉዳይ ወልቃይትን ሑሞራን ንዋጋ ዕዳጋ ኣይክቐርብን እዩ። ቀይሕ መስመር እዩ ክብል ዝገለጾ። ብዓቢኡ ድማ ጉዳይ ወልቃይትን ሑሞራን ብርዱእ ምኽንያት፣ ንድሕነታዊን ጸጥታዉን ረብሓታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝትንክፍ ስለዝኾነ፣ ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ከም ቅድመ ኩነት ንዘተ ሰላም ዝቐርብ ኣይኮነን፣ ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ እዉን ፈጺሙ ተቐባልነት የብሉን።

እቶም ኣብ "ጀኖሳይድ ትግራይ" ተሳቲፎም እዮም ኢሎም ብሓሶት ንዝጥቅንዎም መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ቅድሚ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ክቐርቡ፣ ከምኡ'ዉን ትግራይ በቲ ዝወረዳ ክሳራታት ካሕሳ ንኽወሃባን ብጃንዳ ትግራይ ዝቐረበ ቅድመ ኩነት ንመዛተዪ እዉን ሕልሚ ቀትሪ ተባሂሉ ስሒቕካዮ ዝሕለፍን እዩ። እዚ እዉን ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ፍጹም ተቐባልነት ዝህልዎ ኣይኮነን።

ፌዴራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዕጡቕ ሓይሊ ትግራይ ዕጥቅኹም ፍትሑ ዝብል ጠለብ ከቕርብ ምዃኑ ርእሰ ግሉጽ እዩ። እዚ ድማ ነቶም ብዘይ ዉግእን ወረ ዉግእን ክነብሩ ዘይክእሉ መራሕቲ ጃንዳ ዓድዋ ዝወሓጠሎም ኣይኮነን። ብተወሳኺ እዉን ነቶም ኣብ ልዕሊ ሰሜን እዝ መጥቃዕቲ ንኽፍጸም ዝወሰኑ ገበነኛታት ኣረክቡና ዝብል ቅድመ ኩነት ብወገን ፌዴራል መንግስቲ ኢትዮጵያ ክቐርብ ልዑል ትጽቢት ኣሎ። ንመራሕቲ ጃንዳ ትግራይ፣ ነዚ ምትግባር ማለት ርእሰ-ቅትለት (suicide) እዩ ክኸዉን።

መንግስቲ ኢትዮጵያ ንዘተ ሰላም ድልዉ እየ ክብል ከሎ ካብቲ ዘተ ሰላም ፍረ ክረከቦ እዩ ኢሉ ስለዝኣምን ኣይኮነን። ብዝያዳ ደላይ ሰላም ኮይኑ ኣብ ቅድሚ ዓለም ንኽርአ፣ ነቲ ጉዳይ ብወተሃደራዊ ሓይሊ ጥራይ ዘይኮነስ ብሰላማዊ መንገዲ ንኽፈትሖ ቅሩብ ምዃኑ ንምርኣይ ኢሉ ዝገብሮ ዘሎ እዩ። እዚ ዘሎ ኩነታት ብዝያዳ ዝሃስዮ ንህዝቢ ትግራይን ንመራሕቲ ጃንዳ ዓድዋን እዩ። ጊዜ ኣብ ጎድኒ መንግስቲ ኢትዮጵያ እዩ። እዚ ዘሎ ኩነታት ከምዘለዎ ምስ ዝቕጽል፣ ህዝቢ ትግራይ ንመራሕቲ ጃንዳ ትግራይ ሓዲኡ ግበሩ ኢሉ ከምዝመዓቶም ዝጠራጥር ኣይኮነን። ድሮ ኳ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ፎቖዶ ኣኼባታት ንመራሕቲ ጃንዳ ዓድዋ ክመዓቶም ጀሚሩ ኣሎ። ህዝቢ ትግራይ፣ ወዲ ክስቶ ከቲቱ ወዲ ክስቶ ሃብታም ስለዝኾነ ኣይከተተን፣ ወዲ በዓል ስልጣን ስለዝኾነ ኣይከተተን እንዳበለ መረርኡ ብግልጺ ይዛረብ ኣሎ። ብሰንኪ ኣብ ትግራይ ዘሎ ኩሉ መዳያዊ ማሕበራዊ፣ ቁጠባዊን ድሕነታዊን ጸገማት፣ እልቢ ዘይብሉ መንእሰይ ትግራይ፣ ዝኽፈል እንዳኸፈለ፣ ናብተን ካልኦት ክልላት ኢትዮጵያ እግረይ ኣዉጽእኒ እንዳበለ ይሃድም ኣሎ።

ጊዜ እንዳተመጠጠ ብዝኸደ፣ ትግራይ ብዘይ ዉግእ፣ ካብቲ ዘላቶ ብዝያዳ እንዳማህመነት፣ እንዳዓበረት እያ ክትከይድ። ብኣንጻሩ ድማ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይ ፕሮፓጋንዳ ብልጫ ረኺቡ ቀሲኑ ካልእ መደባቱ ንኽገብር ዕድል እዩ ዝረክብ።

ኣብ'ዚ፣ እሞ ደኣ ተጋሩ ከም'ዚ ዘለዉዎ ከበባ ክቕጽሉ የዋጽኦም ድዩ? "ክባን ዒፅዋን ንምፍንፃሕ" ኢሎም፣ ናይ ዓቕሊ ጽበት፣ ናብ ኤርትራ ወይ ናብ ማእከል ኢትዮጵያ ኲናት ክኸፍቱ ኣይክእሉን ድዮም? ዝብል ሕቶ ክለዓል ይኽእል እዩ።

ብናተይ ርድኢት 99% ኣይክእሉን እዮም ዝብል እዩ። ከም'ቲ ኣብ መእተዊ ጽሑፈይ ዝገለጽክዎ፣ ኣብ'ቲ ናይ 8 ኣዋርሕ ኣብ ዉሽጢ መሬት ክልል ትግራይ ዝተኻየደ ዉግእን ብድሕሪኡ ኣብ ዝሰዓበ ንወልቃይትን ሑሞራን ንምሓዝ ብዓይኒ የብለይ ስኒ የብለይ ዝገበርዎ ተደጋጋሚ ፍሹል ፈተነን በቲ ክሳብ ሰሜን ሸዋ ዝበጽሐ ናይ ደናቁር ዕንደራ 500,000 መንእሰይ ትግራይ ኮንቱ ሃሊቑ እዩ። እግሩን ኢዱን ዝተቖርጸ፣ ዓይኑ ዝጠፍአ ኣዲኡ ትቑጸሮ። ኣብ ኢዶም ዝነበረ 90% ካብ ሰሜን እዝ ዝሰረቕዎ ማእከላይን ከበድቲ ኣጽዋርን ዓንዩ እዩ። እዚ ዝሓለፈ 6 ኣዋርሕ፣ ህዝቢ ትግራይ ብፍላይ መንእሰይ ትግራይ ካብ ስኽራን ፕሮፓጋንዳ ወጺኡ ኩናት ማለት እንታይ ከምዝበልዕ ንኽርዳእ ክኢሉ ኣሎ። ህዝቢ ክልል ትግራይ ኣብ ዕዛመ (depression) እዩ ኣትዩ ዘሎ።

ህዝቢ ትግራይ ምስ ነብሱ ኦዲት ገይሩን ይገብርን ኣሎ። እተን ቀይሕመይሕ ማሌሊት ተኸዲነን ዝዕንድራ ዝነበራ ኣሽሓት ኣዴታት ትግራይ፣ ብስእነት ሃለዋት ደቀን ኣብራኸን ተሓምሺሹ ዘፍ ኢለን ኣለዋ። እታ በሎም! ትግራይ ትስዕር! ትግራይ ትዕወት! ኣይሰምዕንየ! ትብል ዝነበረት ልሳን ተጋሩ ሓንሳብን ንሓዋሩን ተቖሊፋ ኣላ።

ምናልባት 1% ዕድል ንኲናት እንተሂብናዮ፣ ብግጉይ ቅማረ ናብ ኤርትራ ወይ ናብ ፌዴራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኲናት እንተኸፊቶም ግን ርእሰ-ቅትለት እዩ ክኸዉን። ኣብ'ቲ ዝርዝር ኣይኣቱን እየ!

እዚ ዝበሃል ዘሎ ዘተ ሰላም ፍረ ኣይርከቦን እዩ። ዘተ ሰላም እዉን ኣይተጀመረን። ዘተ ሰላም ብዙሕ ቅድመ ኩነት ዘለዎ፣ ርእሱ ዝኸኣለ ነዊሕን ዝተሓላለኸን መስርሕ ስለዘለዎ ቀሊል ጉዳይ ኣይኮነን። ህዝባዊ ግንባር፣ ኣብ 1989፣ 1990፣ 1991 ምስ'ቲ ሓደ እግሩ ኣብ ጉድጓድ ዝኣተወ ስርዓት ደርግ ተደጋጋሚን ነዊሕ ጊዜ ዝወሰደን ናይ ቅድመ ዘተ ሰላም ርክባት ኣካይዱ ነይሩ እዩ። ህዝባዊ ግንባር፣ ካብ መንግስቲ ደርግ ሰላማዊ ፍታሕ ክመጽእ ይኽእል እዩ ብዝብል እምነት ኣይኮነን ነቲ ናይ ዘተ ሰላም ቅድመ ኩነት ዝርርብ ኣትይዎ። እኳ ደኣስ ደላዩ ሰላም ምዃኑ ንማሕበረሰብ ዓለም ንኸርኢ ኢሉ ዝኣተዎ እዩ ነይሩ። ሕጂ እዉን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ'ቲ ቀንዲ ዘተ ሰላም ከይተበጽሐ ከሎ ገና፣ ኣብ ዘተ ቅድመ ኩነት እቲ ጉዳይ ከምዝብርዕን ይፈልጥ እዩ። ብኣንጻሩ ድመ ደላዩ ሰላም ኮይኑ ኣብ ቅድሚ ማሕበረሰብ ዓለም ክርአ ይደሊ እዩ። 60% ዓመታዊ ባጀት ኢትዮጵያ ብናይ ደገ ሓገዝ ዝሽፈን ምዃኑ ድማ ክንዝንግዕ የብልናን። ካልእ ማእለያ ዘይብሉ ሰብኣዊ ሓገዛት ካብ ደገ እዩ ዝረክብ።

ኣብ መወዳእታ:-

ህዝቢ ትግራይ ካብ ስኽራን ናይ ሓሶት ፕሮፓጋንዳ ማሌሊት ሓራ ወጽዩ፣ ነቲ ዝዋጽኦ ህድእ ኢሉ ንኽሓስብ፣ ኣዝዩ ነዊሕ ጊዜ ክወስደሉ እዩ። ኣብ'ዚ ዝተናወሐ ጊዜ ህዝቢ ትግራይ ድከቱ ክሰቲ እዩ። ክልል ትግራይ፣ ገሃነመ እሳት፣ መሬት ስርቂን ሽፍትነትን፣ መሬት ዓጸቦ፣ መሬት ሕማምን ስደትን ኮይና ንዘይተወሰነ እዋን ክትቅጽል እያ። ትግራይን መራሕቲ ጃንዳ ዓድዋን ከምቲ ፈረንጂ ዝብልዎ- they are between the rock and the sea. ተቐርቂሮም ይሰሓጉ እዮም ዘለዉ።

እንተ ንሕና ኤርትራዉያን'ሞ ኣማዕዲና እንዳረኣና ዕዮ ገዛና ከነስልጥ ኢና። ጊዜ ንረብሓና እዩ!

ወድሓንኩም!

ብጓል ፈዳይን ሻዕቢያ ቫይናክ