Mereja.Forum

ብዙዎቻችሁ አርቲስት አቦነሽ አድነውን (የባላገሩ ዘፋኝ) ታቋታላችሁ ። ተወልዳ ያደገችው ቡኢ ነው ። ቡኢ የክስታኔ ጉራጌ (ሰሜን ጉራጌ) ዋና ከተማ ነው ። ባልሳሳት ከምድረ ከብድ በምዕራብ 20 ደቂቃ ያለ ከተማ ነው። አሁን በትንሹ የሚያበረታታ እንስቃሴ እያደረገ ነው ። ይህ አካባቢ ደቡብ ሶዶ ነው። ከላይ በገና ጨዋታ ምታዩት አማውቴ ሰሜን ሶዶ ነው ።

በክስታኔኛ ምድረ ከብድ ማለት ክቡር ምድር፣ ቅዱስ ምድር (Holy Land) ማለት ነው ። ይህን ገዳም መጀመሪያ ያቆሙት ቅዱስ አቦ በ1460 ዓ/ም ነው። በግራኝ መሃመድ ተቃጥሎ ነበር ። ለመጨረሻ ግዜ በዚህ መልክ ያሰሩት አጼ ምኒልክ እና ፊ/ሪ ሃብተ ጎርጊስ ዲነግዴ ናቸው ። ቅዱስ አቦ ምድረ ከብድ አቦን፣ ዝቋላ አቦን፣ አዳዲ ማሪያምን ያሰሩት በዚያው ዘመን ነው ። ያረፉበትና መቃብራቸው እዚህ ምድረ ከብድ በር ላይ ነው ያለው ። የሚከበረውም በመጋቢት 5 ነው

ኢዮ እንዞሪቴ ገና ነበቦ !! (እነሆ ሆያሆዬ ገና አበበ) !!

'ክስታኔ' ትርጉሙ 'ክርስቲየን' ማለት ነው። የሃይማኖት ተከታይነትን እንጂ ብሔርን/ማሕበረሰብን አይወክልም። የብሔሩ/ማሕበረሰቡ መጠሪያ 'ሶዶ ጉራጌ' በሚለው ይስተካከል።

ነጆ አራጆ (በጸጋዬ ስሜ)፣ እኛ ልጆች ሆነን ባጭሩ ኩስ (ኳስ) ወይም ዝላለ (ዝላይ) እንለው ነበር ። ይህ የዝላይ ጨዋታ የክስታኔ ጎረምሶች ብቸኛ ባህል ይመስለኛል ። ሌላ ቦታ አላየሁትም ። ሾላ እርግፍ እርግፍ ሳይሆን ዝላዩን ማለቴ ነው ።

ይህ ለማታቁ ጸጋዬ ስለ እንጀሪ የሚለው ነገር አሁን የጎርደና ሴራ የሚባለው ድሮ ጉባኤ በሚደረግበት ቦታ ስም ይጠቀስ ነበር ። ለምሳሌ የጎርጢ ሴራ፣ የእንጀሪ ሴራ ማለት ሁለቱም ይህ ያገር ጉባኤ የተደረገባቸው ሲሆን ለምሳሌ አንድ ህግ በጎርጢ ስብሰባ ላይ ተወስኖ ከነበረ ያ ሕግ የጎርጢ ሴር ወይም የጎርጢ ውሳኔ ተብሎ ይታወቅ ነበር ። የእንጀሪ ሴራም እንዲሁ የታወቀ ነው ። ዛሬ ይህ የጎርደና ጉባኤ (ኮንግሬስ ማለት ነው) የሚደረገው የት እንደ ሆነ አላቅም ።