crap
Posted: 22 Jan 2021, 03:40
ቅልውላው ትግራይ፡ "ንደቀይ እንታይ ዓይነት ታሪኽ'የ ክነግሮም?"
ቅድሚ ሓደ ሰዓት
ኣብ መዕቖቢ ስደተኛታት ኡም ራኩባ ኣብ ዝርከብ ጎቦ ጽሓይ ዕራርቦ ዝጥምቱ ዘለው ካብ ትግራይ ዝተዘናበሉ ዜጋታትምንጪ ስእሊ,GETTY IMAGES
ኣብ መቐለ ኣረጋውያን፣ ነፍሰ ጾር ኣዴታት፣ ደቂ ኣንስትዮን ህጻናትን ዝርከቡዎም ኣስታት ሸሞንተ ሽሕ ሰባት ኣብ ሸሞንተ ኣብያተ ትምህርቲ ተዓቚቦም ከም ዝርከቡ፡ ቢቢሲ ካብታ ከተማ ዝረኸቦ ሓበሬታ የረድእ።
እዞም ካብ ዞባታት ምዕራብ፣ ሰሜን ምዕራብ፣ ማእከላይን ምብራቕን ከምዝመጽኡ ዝዛረቡ ተመዛበልቲ፡ ብምኽንያት እቲ ኲናት ካብ ዝስዓበ ዕንወት ሰብን ንብረትን ሃዲሞም ዝወጽኡ ምዃኖም ይገልጹ።
ሕጽረት መግቢ፣ ማይ፣ ክዳንን መሐለዊ ጽርየት ደቂ ኣንሰትዮን ህጻናትን ከም ዝጎድል ክገልጹ እንከለው፡ ንስነ ልቦናዊ ጸገማት ዝተቓልዑ ከም ዘለው'ውን ሓቢሮም።
ዛንትኦም ከምዚ ዝስዕብ ቐሪቡ'ሎ።
ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ
‘ሓራስ እትርከቦም ስደተኛታት ወሲዶም’ - ተቐማጢ መዓስከር ሽመልባ
ኣብ ትግራይ 'ብዙሓት ብጥሜት ክሃልቁ ከምዝኽእሉ' ተሰጊኡ
Short presentational grey line
'ሓሓሊፉ ንበልዕ . . . ገለ ሻብ'ውን ጾምና ንሓድር' - ወይዘሮ ኣወጣሽ
በዓልቲ ሞያ ጸጉሪ'የ፤ በዓል ሓዳረይ ብስራሕ ናብ ኣኽሱም ተዛዊሩ ጓል ሓደ ዓመትን ትሸዓተ ወርሕን ከምኡ'ውን ጓል 12 ዓመት ቖልዑ ሒዘ ኣብ ሸራሮ ይነብር ነይረ።
ተረሓሒቕኻ ናብራ ከቢድ ስለ ዝኾነ፡ ናብ ሰብኣየይ ክንኸይድ እናበልና እናሃለና ለበዳ ኮሮናቫይረስ መጺኡ ከይተራኸብና ነዊሕ ጸኒሕና።
ዝተጸበናዮ ኣይነበረን፤ ደብዳብ ከቢድ ብረት ምስ በዝሐና ግን ዝሓዝናዮ ዘይብልና ናብ ማይ ኩሕሊ ዝብሃል ቦታ ሃዲምና ተዓቒልና።
ኣብ ሰለኽለኻ'ውን ኣብ በረኻ ክልተ ለይቲ ብዘይ መግብን ማይን ሓዲረ'የ። ቁሪ፣ ጥምየትን ገልታዕታዕን ተሓዊሱዎ ብሽረ፣ ኣክሱም ገይረ ዓድዋ ኣትየ።
ናብ መቐለ ምስ መጻእኹ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኢና ንድቅስ ነይርና፤ ኣብኡ'ውን መግቢ ይመጽአልና ነይሩ። ድሕሪ ሓደ ወርሒ ረድኤት ተባሂሉ ንሓደ ስድራ 15 ኪሎ ተዋሂብና።
መደቀሲ'ውን ተጸጊምና ጨናን ሕማምን ሰብ ተጻዊርና ኣብ ሓደ ፍራሽ ንክልተ እናደቀስና መዓልቲ ንደፍእ ኣለና። ኣብዚ ቆልዑ ሒዝካ ከቢድ'ዩ፣ ዝለመድኦ ስኢነን ብጥምየት ክሞታ ኢለን።
Short presentational grey line
'ሓንቲ እንጀራ ንኣርባዕተ ንካፈላ' - ኣቶ ስየ ካብ ዞባ ማእኸል
ኣብ ወረዳ እንዳባጻሕማ ከተማ ዕዳጋ ዓርቢ'የ ዝነብር ነይረ። መራሒ መኪናን ኣቦ ክልተ ቖልዑን እየ።
እዚ ኲናት ምስ ተጀመረ ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ኣብ ጥቓና ተወንጫፊ ምስ ዓለበ ዝትሓዝ'ውን ኣይሓዝናን ሃዲምና።
ብዙሕ ምብስባስ ነይሩ፣ ንብረት ተዘሚቱ፣ ኣባይቲ ከምኡ ተዘሚቱ'ዩ። እዚ ክመጸኒ'ዩ ኢሉ ዝሓስብ ሕብረተሰብ ኣይነበረን፤ ግን እንታይ ይግበር ሓንቲ ክዳን ሒዝና ወጺእና።
ናብዚ ካብ እንመጽእ ኸኣ ማሕበራዊ ረድኤት ትግራይ ናይ ወርሒ ቀለብ ኢሉ 15 ኪሎ ስርናይ ሂቡና፤ ግን ተጸጊምና ኢና ዘለና።
እንጀራ ናይቲ ከባቢ ሕብረተሰብ'ዩ ዘምጽአልና፡ ሓንቲ እንጀራ ንኣርባዕተ ኢና ንካፈላ፤ ንሳ'ውን ዘይትኣኽለና እንተኾይና ንሽዱሽተ ሸውዓተ ንገብራ።
ደቂ ኣንስትዮ ናይ መናጽሂ ጸገም ስለ ዘለወን ካብ ገዛ ዘይወጽኣሉ ኩነታት'ዩ ተፈጢሩ ዘሎ።
ብዓብይኡ ግን ከቢድ ስነ ልቦናዊ ጸቕጢ ኣለና፤ ምኽንያቱ ሓደ መጺኡ ብዛዕባ ዓድኻ ምስ ነገረካ ተመሊስኻ ናብ ሓዘን ኢኻ ትኣቱ። ካብዚ ዘውጽአና ንደሊ።
'ስድራቤታት ተፈላልየን' - ሓረስታይ ዞባ ምዕራብ ኣቶ ደስታ
ኣብ ጣብያ 'ሴንትራል' ይነብር ነይረ፤ ሰብ ኣብ ሕርሽኡን ካልእ ጣጥኡን እናሃለወ ብዘይተጸበዮ ኩነታት'ዩ ሃንደበታዊ ደብዳብ ገጢሙና።
በዚ ኩነታት ሓወይ ናብ ሱዳን ኣነ ናብዚ ተበታቲንና። ብዙሓት ስድራቤታት ተፈላልያን።
ነዛ ህይወትና ከነትርፍ ክሳብ ዓዲ ጎሹ ብእግርና ዝጎየናሉ መዓልቲ ነይሩ። ክንደይ'ሞ'ዩ፤ እቲ ዝበጽሐ ዕንወት ብምንታይ'የ ክገልጾ?
ህዝቢ ምዕራብ፡ ምስቲ ዝምዕብል ዝነበረ ኩነታት ህዝቢ ትግራይ ንከይጠሚ 88 ሚእታዊት ማሽላ ክንዘርእ ኣለና ኢልና ተመኻኺርና ማሽላ ዘርእና ዝኸረምና ህዝቢ ኢና። ብኣንጻሩ ግን ቀዳማይ ጥቕዓት ኣብዚ ህዝቢ እዚ'ዩ ውዒሉ።
ኣብ ህይወተይ ካብ ዘስክሓክሐኒ፡ ናብ ዓዲ ጎሹ ክንኣቱ ከለና ብጽሕቲ ወርሒ ሰበይቲ ብጥይት ተወቒዓ ክትመውት ርእየ መጺአ፤ እናረገጽናዮ ዝመጻእና ሬሳ ወገንና መጽወዪ የብሉን።
ክሳብ ተከዘ ዝሓለፍናዮ ህይወት ቀሊል ኣይነበረን፤ ንሕና ዕድል ስለ ዝረኸብና ኢና ኣብዚ ተዓቊብና እምበር ነዚ ዕድል ዘይረኸቡ ኣብ መገዲ ዝሞቱ ብዙሓት'ዮም።
ክሳብ ሎሚ መዓልቲ ሰብ ብእግሩ'ዩ ዝጉዓዝ ዘሎ። ብርክት ዝበላ ህጻናት ዝሓዛ ኣዴታት፣ ኣረጋውያንን ነፍሰ ጾር ኣዴታትን ኣለውና።
ክሳብ ሎሚ መዓልቲ ዝጠመተና መንግስታዊ ኣካል የለን፤ ብህዝቢ መቐለ ኢና ንናበር ዘለና፤ ግን ይበዝሖ ስለ ዘሎ ክሰላቾ'ዩ። ከምዚ ኢሉ ክቕጽል ኣይኽእልን።
ናይ መግቢ ሕጽረት ኣሎ፣ ኣዴታት ይሓርሳ ኣለዋ፤ ሕክምና የብለንን፡ ኣምቡላንስ ጸዊዕኻ እትረኽበሉ መገዲ የለን።
ቅድሚ ሓደ ሰዓት
ኣብ መዕቖቢ ስደተኛታት ኡም ራኩባ ኣብ ዝርከብ ጎቦ ጽሓይ ዕራርቦ ዝጥምቱ ዘለው ካብ ትግራይ ዝተዘናበሉ ዜጋታትምንጪ ስእሊ,GETTY IMAGES
ኣብ መቐለ ኣረጋውያን፣ ነፍሰ ጾር ኣዴታት፣ ደቂ ኣንስትዮን ህጻናትን ዝርከቡዎም ኣስታት ሸሞንተ ሽሕ ሰባት ኣብ ሸሞንተ ኣብያተ ትምህርቲ ተዓቚቦም ከም ዝርከቡ፡ ቢቢሲ ካብታ ከተማ ዝረኸቦ ሓበሬታ የረድእ።
እዞም ካብ ዞባታት ምዕራብ፣ ሰሜን ምዕራብ፣ ማእከላይን ምብራቕን ከምዝመጽኡ ዝዛረቡ ተመዛበልቲ፡ ብምኽንያት እቲ ኲናት ካብ ዝስዓበ ዕንወት ሰብን ንብረትን ሃዲሞም ዝወጽኡ ምዃኖም ይገልጹ።
ሕጽረት መግቢ፣ ማይ፣ ክዳንን መሐለዊ ጽርየት ደቂ ኣንሰትዮን ህጻናትን ከም ዝጎድል ክገልጹ እንከለው፡ ንስነ ልቦናዊ ጸገማት ዝተቓልዑ ከም ዘለው'ውን ሓቢሮም።
ዛንትኦም ከምዚ ዝስዕብ ቐሪቡ'ሎ።
ሕብረት ኣውሮጳ ኣብ ትግራይ ገበናት ኲናት ተፈጺሙ ክኸውን ከምዝኽእል ስክፍትኡ ገሊጹ
‘ሓራስ እትርከቦም ስደተኛታት ወሲዶም’ - ተቐማጢ መዓስከር ሽመልባ
ኣብ ትግራይ 'ብዙሓት ብጥሜት ክሃልቁ ከምዝኽእሉ' ተሰጊኡ
Short presentational grey line
'ሓሓሊፉ ንበልዕ . . . ገለ ሻብ'ውን ጾምና ንሓድር' - ወይዘሮ ኣወጣሽ
በዓልቲ ሞያ ጸጉሪ'የ፤ በዓል ሓዳረይ ብስራሕ ናብ ኣኽሱም ተዛዊሩ ጓል ሓደ ዓመትን ትሸዓተ ወርሕን ከምኡ'ውን ጓል 12 ዓመት ቖልዑ ሒዘ ኣብ ሸራሮ ይነብር ነይረ።
ተረሓሒቕኻ ናብራ ከቢድ ስለ ዝኾነ፡ ናብ ሰብኣየይ ክንኸይድ እናበልና እናሃለና ለበዳ ኮሮናቫይረስ መጺኡ ከይተራኸብና ነዊሕ ጸኒሕና።
ዝተጸበናዮ ኣይነበረን፤ ደብዳብ ከቢድ ብረት ምስ በዝሐና ግን ዝሓዝናዮ ዘይብልና ናብ ማይ ኩሕሊ ዝብሃል ቦታ ሃዲምና ተዓቒልና።
ኣብ ሰለኽለኻ'ውን ኣብ በረኻ ክልተ ለይቲ ብዘይ መግብን ማይን ሓዲረ'የ። ቁሪ፣ ጥምየትን ገልታዕታዕን ተሓዊሱዎ ብሽረ፣ ኣክሱም ገይረ ዓድዋ ኣትየ።
ናብ መቐለ ምስ መጻእኹ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኢና ንድቅስ ነይርና፤ ኣብኡ'ውን መግቢ ይመጽአልና ነይሩ። ድሕሪ ሓደ ወርሒ ረድኤት ተባሂሉ ንሓደ ስድራ 15 ኪሎ ተዋሂብና።
መደቀሲ'ውን ተጸጊምና ጨናን ሕማምን ሰብ ተጻዊርና ኣብ ሓደ ፍራሽ ንክልተ እናደቀስና መዓልቲ ንደፍእ ኣለና። ኣብዚ ቆልዑ ሒዝካ ከቢድ'ዩ፣ ዝለመድኦ ስኢነን ብጥምየት ክሞታ ኢለን።
Short presentational grey line
'ሓንቲ እንጀራ ንኣርባዕተ ንካፈላ' - ኣቶ ስየ ካብ ዞባ ማእኸል
ኣብ ወረዳ እንዳባጻሕማ ከተማ ዕዳጋ ዓርቢ'የ ዝነብር ነይረ። መራሒ መኪናን ኣቦ ክልተ ቖልዑን እየ።
እዚ ኲናት ምስ ተጀመረ ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ኣብ ጥቓና ተወንጫፊ ምስ ዓለበ ዝትሓዝ'ውን ኣይሓዝናን ሃዲምና።
ብዙሕ ምብስባስ ነይሩ፣ ንብረት ተዘሚቱ፣ ኣባይቲ ከምኡ ተዘሚቱ'ዩ። እዚ ክመጸኒ'ዩ ኢሉ ዝሓስብ ሕብረተሰብ ኣይነበረን፤ ግን እንታይ ይግበር ሓንቲ ክዳን ሒዝና ወጺእና።
ናብዚ ካብ እንመጽእ ኸኣ ማሕበራዊ ረድኤት ትግራይ ናይ ወርሒ ቀለብ ኢሉ 15 ኪሎ ስርናይ ሂቡና፤ ግን ተጸጊምና ኢና ዘለና።
እንጀራ ናይቲ ከባቢ ሕብረተሰብ'ዩ ዘምጽአልና፡ ሓንቲ እንጀራ ንኣርባዕተ ኢና ንካፈላ፤ ንሳ'ውን ዘይትኣኽለና እንተኾይና ንሽዱሽተ ሸውዓተ ንገብራ።
ደቂ ኣንስትዮ ናይ መናጽሂ ጸገም ስለ ዘለወን ካብ ገዛ ዘይወጽኣሉ ኩነታት'ዩ ተፈጢሩ ዘሎ።
ብዓብይኡ ግን ከቢድ ስነ ልቦናዊ ጸቕጢ ኣለና፤ ምኽንያቱ ሓደ መጺኡ ብዛዕባ ዓድኻ ምስ ነገረካ ተመሊስኻ ናብ ሓዘን ኢኻ ትኣቱ። ካብዚ ዘውጽአና ንደሊ።
'ስድራቤታት ተፈላልየን' - ሓረስታይ ዞባ ምዕራብ ኣቶ ደስታ
ኣብ ጣብያ 'ሴንትራል' ይነብር ነይረ፤ ሰብ ኣብ ሕርሽኡን ካልእ ጣጥኡን እናሃለወ ብዘይተጸበዮ ኩነታት'ዩ ሃንደበታዊ ደብዳብ ገጢሙና።
በዚ ኩነታት ሓወይ ናብ ሱዳን ኣነ ናብዚ ተበታቲንና። ብዙሓት ስድራቤታት ተፈላልያን።
ነዛ ህይወትና ከነትርፍ ክሳብ ዓዲ ጎሹ ብእግርና ዝጎየናሉ መዓልቲ ነይሩ። ክንደይ'ሞ'ዩ፤ እቲ ዝበጽሐ ዕንወት ብምንታይ'የ ክገልጾ?
ህዝቢ ምዕራብ፡ ምስቲ ዝምዕብል ዝነበረ ኩነታት ህዝቢ ትግራይ ንከይጠሚ 88 ሚእታዊት ማሽላ ክንዘርእ ኣለና ኢልና ተመኻኺርና ማሽላ ዘርእና ዝኸረምና ህዝቢ ኢና። ብኣንጻሩ ግን ቀዳማይ ጥቕዓት ኣብዚ ህዝቢ እዚ'ዩ ውዒሉ።
ኣብ ህይወተይ ካብ ዘስክሓክሐኒ፡ ናብ ዓዲ ጎሹ ክንኣቱ ከለና ብጽሕቲ ወርሒ ሰበይቲ ብጥይት ተወቒዓ ክትመውት ርእየ መጺአ፤ እናረገጽናዮ ዝመጻእና ሬሳ ወገንና መጽወዪ የብሉን።
ክሳብ ተከዘ ዝሓለፍናዮ ህይወት ቀሊል ኣይነበረን፤ ንሕና ዕድል ስለ ዝረኸብና ኢና ኣብዚ ተዓቊብና እምበር ነዚ ዕድል ዘይረኸቡ ኣብ መገዲ ዝሞቱ ብዙሓት'ዮም።
ክሳብ ሎሚ መዓልቲ ሰብ ብእግሩ'ዩ ዝጉዓዝ ዘሎ። ብርክት ዝበላ ህጻናት ዝሓዛ ኣዴታት፣ ኣረጋውያንን ነፍሰ ጾር ኣዴታትን ኣለውና።
ክሳብ ሎሚ መዓልቲ ዝጠመተና መንግስታዊ ኣካል የለን፤ ብህዝቢ መቐለ ኢና ንናበር ዘለና፤ ግን ይበዝሖ ስለ ዘሎ ክሰላቾ'ዩ። ከምዚ ኢሉ ክቕጽል ኣይኽእልን።
ናይ መግቢ ሕጽረት ኣሎ፣ ኣዴታት ይሓርሳ ኣለዋ፤ ሕክምና የብለንን፡ ኣምቡላንስ ጸዊዕኻ እትረኽበሉ መገዲ የለን።