በርግጥ ትግሬ ውስጥ በጣም ብዙ ከሌላው ክልል በተለየ መልኩ በኣማርኛው ፈናፍንት ወይም ትራንሰጀንደሮች አና ጌዮች አንዳሉ የታወቃል ለምን ይህ ሆነ ብልን ስንጠይቅ መልሱ አንደሚከተለው ነው።
Posted: 03 Dec 2020, 02:04
የሴት ልብስ ትግራይ ውስጥ ለምን በጣም ወደደ ምንግስት የዋጋ ቁጥጥር ማድረግ ኣለብት የህንን ችግር በተመለክት የመቀሌ አናቶች አና ወጣት ሴቶች ኣቤቱታቸውን ለኣዲሱ መስተዳድር ዶር ነጋ ኣቀረቡ።
ነገሩ አንዲህ ነው የተጀመረው በተከዜ ወንዝ ኣቅራቢያ ኣንዲት ሴት የፈተሻ ኬላ ላይ የያዘችውን ዘንቢል አንድታስፈሽ ትጠየቅ አና የኣማራው ሉዩ ሃይል ኣባል ሲፈትሽ በውስጡ በዛ ያለ ገንዘብ አና ሽጉጥ ያገኛል ከዛም ይጠራጠር አና ወደሴትየዋ ዞር ብሎ በጠመንጃው ኣፈሙዝ ቀሚሱዋን ወደላይ ገልብ ሲያደርገው ብልቱ ተንጠልጥሉዋል።
ከዛም ልዩ ሃይሉ ፈንጥር በሎ ኣንቺ ምንደነው የሄ ለካ አንደሴት የለበስከው ወንድ ነህ ሲለው ምን ቢል ጥሩ ነው ኣቡነኣረጋዊን አኔ ያለዛሬ ኣላየሁትም ብሎት እርፍ።
አና ኣብዛኛዎቹ የጁንታው ኣባላት የሴት ልብስ አየለበሱ መከሌ ውስጥም አንደሚንቅሳቀሱ ተደርሶበታል። በርግጥ ትግሬ ውስጥ በጣም ብዙ ከሌላው ክልል በተለየ መልኩ በኣማርኛው ፈናፍንት ወይም ትራንሰጀንደሮች አና ጌዮች አንዳሉ የታወቃል።
በዚሁ ዙሪያ ኣንድ ጥናት አንዳስታወቀው ወያኔ ድሮ በረሃ በነበረበት ጊዜ ማንኛውም ከሴት ጋር የሚደረግ የፍቅር ግንኙነት በጥብቅ የተከለከለና በአስርና በሞት የሚያስቀጣ ነበር። ነገር ግን ኣንዳንድ በሃላፊነት ላይ የነበሩ ልምሳሌ መለሰ ዜናዊ ያን ግዜ የክንፈ ገብረመድህን ሚስት የነበረችው ኣዜብ መስፍን ጋር ግንኙነት አንደነበርው አየታወቀ ምንም ሳይባል ግን ብዙ የጁንታው ኣባላት ኣልሁዋ ስድስት አሰርቤት የተጣሉ ነበር።
ጥናቱ በመቅጠልም ከተቃራኒ ጾታ ጋር ያለው መሳሳብ ተፈጥሮኣዊ በምሆኑ ያንን ማስቆም የበለጠ ችግር አንደ ሚያመጣ ሲግመን ፍሮውድንThe psychoanalytic theory of Sigmund Freud በመጥቅስ ያስረዳል። ችግሩ ባጭሩ አንዲህ ነው። ደፋር አና ጭስ መውጫ ኣያጣም አንዲሉ ይሄ በወያኔ የድንቁረና ህግ የታገደው ተፈጥሮ አየታመቀ ሲሄድ በወያኔ ጀሌ ላይ የባህርይ ለውጥ ማምጣት ጀመረ ይሀውም ጠንከር ያሉትና በድሜም ገፋ ያሉት ኣዻዲስ አና ልጅ የሆኑትን በማስገደድ የግብረሰዶም ጥቃት ይፈጽሙ ጀመር።
በመጀመሪያ በኣካባቢው ነዋሪዎች ላይ ነበር ስለዚህ ኣመራሩ ብዙ ትኩረት ኣልሰጠውም ነበር ብውሃላ ላይ ግን በግምገማ ላይ አንዳስታወቁት ጉዳዩ በጣም ስር የሰደደ ሰለሆን የህንን መኮንነን ለደርጅቱ ህልውና ያሰጋል ተብሎ ምንም ኣቋም ሳይወሰድበት ቀረ። ይህ ኣይነት የባህሪ ለውጥ በብዙ ጎሬላ ተዋጊ ቡድኖች በኣለም ላይ ሲስተውል የታያል ይላል ጥናቱ።
ከዚህ በመቅጠል ወያኔ በየገጥር ከተማው የተለያየ ምልመላ ፕሮግራም በማዘጋጀት ግማሹን በማፈን ለላውን በመስበክ በጣም ብዙ ታዳጊ ወንዶችን በማምጣት ለንደዚህ ያለ ለግብረሶድም ስሜት ማርኪያ ያደርጓቸው ነበር። የሄ በኣንድ ውቅት ጆናታን ዲምብልቢ የሚባለው ዬንግሊዝ ጋዜጠኛ በ ቢቢሲ ኣሰራጭቶት አንደነበር የሚታወስ ነው። ይሄ የሸማቂዎች ባህሪይ ለውጥ ለምሳሌ ኣፍጋኒስታን በሚገኘው የታሊባን ቡድን ውስጥም በግልጽ ተስተውሎዋል።
የኣክራሪ አስልምና ተከታይ ስለሆኑ በጦርነት ጊዜ ሚስት ለማግባት አና ትዳር ለመምስረት ችግር ነበር ምክኛቱም ክትዳር በፊት ግንኙንት ማድረግ ኣይፈቀድም ቡድኑ ድግሞ አስልምናን ኣጥባቂ ንኝ ስለሚል ከዛ ኣጣብቂኝ ውስጥ ወደቀ። ጥርነቱ አይተራዘመ ሲመጣ አንደዚሁ ልጆች ወንዶችን አያስገደዱ መድፈር ሲሉ ደግሞ የዳንስ ምሽት አያዘጋጁ ልጆቹን አንደሴት አየለበሱ አንዲደንሱ ያደርጉዋችው ነበር።
ይህ ነገር በጣም በመስፋፋቱ ፤ ዳንሲንግ ልጆች ባቻ ቦይስ፤ የሚል ስያሜ ተሰጥቶዋቸው በኣመራር ላይ ያሉት የተለይ ጥበቃና የኣንጻራዊ ምቾት አንዲያገኙ የደርግ ነበር። አያንዳንዱ የጦር ኣልቃ ኣንድ አና ሁለትም ልጆች ብግልጽ ይይዝ ነበር።
ታድያ ወደ ውያኔ ስንመጣ አኔ አራሴ በኣይኔ ያየሁት ወያኔ ኣዲስ ኣባባ ሲገባ
ኣንደኛ ዳዊት ወልደጊሮርጊስ ያንጊዜ የደብረጺኦን ኣለቃ የነበረ ጠባቂዬነው የሚለው ኣስመላሽ የተባለ ልጅ ነበረው። ይሄ የስደተኞች ጉዳይ ሃላፊ በነበረበት ጊዜ ሳይሆን የውጭ ሃገሮች የደህንነት ሃላፊ የነበረ ጊዜ ነው
ሁለተኛ ደብረጺዮን ደግሞ ተክላይ የተባል በጣም ቀላ ያለ አና ዘገምተኛ የሚመስል በጣም ልጅ የነበረ ጠባቂ ብሎ ያስቀመጠው ነበር።
ሶስተኛ መኣሾ ኪዳኔ የተባለ የደርግቱ የፖሊትካ ጉድይ ሃላፊ የነበረ ኣህመዲን ሃጎስ የተባለ ልጅ ነበረው ኣህመዲን ጠባቂው ኣልነበረም ግን ኣብሮ አንደሚሰራ ኣይነት ነበር ግንኙነታቸው።
አና ኣሁን ካለው የመከላከያ ከበባ ለመውጣት ጁንታው አንደ ሽፋን አንደሴት ቢለብሱም በሰላሙም ጊዜ አንድዚህ ብደብቅ የሴት ልብስ የመልበስ ባህረይ ያለ አና በጣም በዙ ትራንስጀንደር የሆኑ አንዳሉ ብዙ ጾታዊ ጥቃት የፈጸምባቸው አንደነበረ በደርጅቱ ታሪክ ውስጥ ባይጻፍም ግን በደንብ የታወቅ ነገር ነው።
ወደከተማ ከገቡም በሁዋላ ቅጥ ያጣ ኣምንዘራነት የመጠጥ ጥገኝነት በጁናትው ቡድን ኣባላት ላይ በብዛት የስተዋላል። በህግ ሽፋን በታሰሩ ግለሰቦችም ላይ የሚደርሱ ጥቃቶች ባብዛኛ ከዚህ ችግር የመነጨ ነው ተብሎ ይታመናል።
ነገሩ አንዲህ ነው የተጀመረው በተከዜ ወንዝ ኣቅራቢያ ኣንዲት ሴት የፈተሻ ኬላ ላይ የያዘችውን ዘንቢል አንድታስፈሽ ትጠየቅ አና የኣማራው ሉዩ ሃይል ኣባል ሲፈትሽ በውስጡ በዛ ያለ ገንዘብ አና ሽጉጥ ያገኛል ከዛም ይጠራጠር አና ወደሴትየዋ ዞር ብሎ በጠመንጃው ኣፈሙዝ ቀሚሱዋን ወደላይ ገልብ ሲያደርገው ብልቱ ተንጠልጥሉዋል።
ከዛም ልዩ ሃይሉ ፈንጥር በሎ ኣንቺ ምንደነው የሄ ለካ አንደሴት የለበስከው ወንድ ነህ ሲለው ምን ቢል ጥሩ ነው ኣቡነኣረጋዊን አኔ ያለዛሬ ኣላየሁትም ብሎት እርፍ።
አና ኣብዛኛዎቹ የጁንታው ኣባላት የሴት ልብስ አየለበሱ መከሌ ውስጥም አንደሚንቅሳቀሱ ተደርሶበታል። በርግጥ ትግሬ ውስጥ በጣም ብዙ ከሌላው ክልል በተለየ መልኩ በኣማርኛው ፈናፍንት ወይም ትራንሰጀንደሮች አና ጌዮች አንዳሉ የታወቃል።
በዚሁ ዙሪያ ኣንድ ጥናት አንዳስታወቀው ወያኔ ድሮ በረሃ በነበረበት ጊዜ ማንኛውም ከሴት ጋር የሚደረግ የፍቅር ግንኙነት በጥብቅ የተከለከለና በአስርና በሞት የሚያስቀጣ ነበር። ነገር ግን ኣንዳንድ በሃላፊነት ላይ የነበሩ ልምሳሌ መለሰ ዜናዊ ያን ግዜ የክንፈ ገብረመድህን ሚስት የነበረችው ኣዜብ መስፍን ጋር ግንኙነት አንደነበርው አየታወቀ ምንም ሳይባል ግን ብዙ የጁንታው ኣባላት ኣልሁዋ ስድስት አሰርቤት የተጣሉ ነበር።
ጥናቱ በመቅጠልም ከተቃራኒ ጾታ ጋር ያለው መሳሳብ ተፈጥሮኣዊ በምሆኑ ያንን ማስቆም የበለጠ ችግር አንደ ሚያመጣ ሲግመን ፍሮውድንThe psychoanalytic theory of Sigmund Freud በመጥቅስ ያስረዳል። ችግሩ ባጭሩ አንዲህ ነው። ደፋር አና ጭስ መውጫ ኣያጣም አንዲሉ ይሄ በወያኔ የድንቁረና ህግ የታገደው ተፈጥሮ አየታመቀ ሲሄድ በወያኔ ጀሌ ላይ የባህርይ ለውጥ ማምጣት ጀመረ ይሀውም ጠንከር ያሉትና በድሜም ገፋ ያሉት ኣዻዲስ አና ልጅ የሆኑትን በማስገደድ የግብረሰዶም ጥቃት ይፈጽሙ ጀመር።
በመጀመሪያ በኣካባቢው ነዋሪዎች ላይ ነበር ስለዚህ ኣመራሩ ብዙ ትኩረት ኣልሰጠውም ነበር ብውሃላ ላይ ግን በግምገማ ላይ አንዳስታወቁት ጉዳዩ በጣም ስር የሰደደ ሰለሆን የህንን መኮንነን ለደርጅቱ ህልውና ያሰጋል ተብሎ ምንም ኣቋም ሳይወሰድበት ቀረ። ይህ ኣይነት የባህሪ ለውጥ በብዙ ጎሬላ ተዋጊ ቡድኖች በኣለም ላይ ሲስተውል የታያል ይላል ጥናቱ።
ከዚህ በመቅጠል ወያኔ በየገጥር ከተማው የተለያየ ምልመላ ፕሮግራም በማዘጋጀት ግማሹን በማፈን ለላውን በመስበክ በጣም ብዙ ታዳጊ ወንዶችን በማምጣት ለንደዚህ ያለ ለግብረሶድም ስሜት ማርኪያ ያደርጓቸው ነበር። የሄ በኣንድ ውቅት ጆናታን ዲምብልቢ የሚባለው ዬንግሊዝ ጋዜጠኛ በ ቢቢሲ ኣሰራጭቶት አንደነበር የሚታወስ ነው። ይሄ የሸማቂዎች ባህሪይ ለውጥ ለምሳሌ ኣፍጋኒስታን በሚገኘው የታሊባን ቡድን ውስጥም በግልጽ ተስተውሎዋል።
የኣክራሪ አስልምና ተከታይ ስለሆኑ በጦርነት ጊዜ ሚስት ለማግባት አና ትዳር ለመምስረት ችግር ነበር ምክኛቱም ክትዳር በፊት ግንኙንት ማድረግ ኣይፈቀድም ቡድኑ ድግሞ አስልምናን ኣጥባቂ ንኝ ስለሚል ከዛ ኣጣብቂኝ ውስጥ ወደቀ። ጥርነቱ አይተራዘመ ሲመጣ አንደዚሁ ልጆች ወንዶችን አያስገደዱ መድፈር ሲሉ ደግሞ የዳንስ ምሽት አያዘጋጁ ልጆቹን አንደሴት አየለበሱ አንዲደንሱ ያደርጉዋችው ነበር።
ይህ ነገር በጣም በመስፋፋቱ ፤ ዳንሲንግ ልጆች ባቻ ቦይስ፤ የሚል ስያሜ ተሰጥቶዋቸው በኣመራር ላይ ያሉት የተለይ ጥበቃና የኣንጻራዊ ምቾት አንዲያገኙ የደርግ ነበር። አያንዳንዱ የጦር ኣልቃ ኣንድ አና ሁለትም ልጆች ብግልጽ ይይዝ ነበር።
ታድያ ወደ ውያኔ ስንመጣ አኔ አራሴ በኣይኔ ያየሁት ወያኔ ኣዲስ ኣባባ ሲገባ
ኣንደኛ ዳዊት ወልደጊሮርጊስ ያንጊዜ የደብረጺኦን ኣለቃ የነበረ ጠባቂዬነው የሚለው ኣስመላሽ የተባለ ልጅ ነበረው። ይሄ የስደተኞች ጉዳይ ሃላፊ በነበረበት ጊዜ ሳይሆን የውጭ ሃገሮች የደህንነት ሃላፊ የነበረ ጊዜ ነው
ሁለተኛ ደብረጺዮን ደግሞ ተክላይ የተባል በጣም ቀላ ያለ አና ዘገምተኛ የሚመስል በጣም ልጅ የነበረ ጠባቂ ብሎ ያስቀመጠው ነበር።
ሶስተኛ መኣሾ ኪዳኔ የተባለ የደርግቱ የፖሊትካ ጉድይ ሃላፊ የነበረ ኣህመዲን ሃጎስ የተባለ ልጅ ነበረው ኣህመዲን ጠባቂው ኣልነበረም ግን ኣብሮ አንደሚሰራ ኣይነት ነበር ግንኙነታቸው።
አና ኣሁን ካለው የመከላከያ ከበባ ለመውጣት ጁንታው አንደ ሽፋን አንደሴት ቢለብሱም በሰላሙም ጊዜ አንድዚህ ብደብቅ የሴት ልብስ የመልበስ ባህረይ ያለ አና በጣም በዙ ትራንስጀንደር የሆኑ አንዳሉ ብዙ ጾታዊ ጥቃት የፈጸምባቸው አንደነበረ በደርጅቱ ታሪክ ውስጥ ባይጻፍም ግን በደንብ የታወቅ ነገር ነው።
ወደከተማ ከገቡም በሁዋላ ቅጥ ያጣ ኣምንዘራነት የመጠጥ ጥገኝነት በጁናትው ቡድን ኣባላት ላይ በብዛት የስተዋላል። በህግ ሽፋን በታሰሩ ግለሰቦችም ላይ የሚደርሱ ጥቃቶች ባብዛኛ ከዚህ ችግር የመነጨ ነው ተብሎ ይታመናል።
