Center for research and documentation ማእከል ምርምርን ስነዳን ግዱሳት ሃገራዉያን
cgcYetstpelr9huday a5at508u 12rg:55 4AMt ·
ናይ መወዳእታ መስማር ኣብ ሳንዱቕ ሬሳ ወያኔ..
=====
ዓርቢ 10 ታሕሳስ 2021 ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል፡ ኣብ ስቱር ቦታ ንዓበይቲ ዓድን ጸለውትን ተጋሩ ኣኼባ ኣካይዱ። “ቅድሚ ሕዚ ከቢድ ዋጋ ከፊልና ካብ ኣፍደገ ኣዲስ ኣበባ ተመሊስና። ከቢድ ዋጋ ከፊልና ናብ መሬትና ክንምለስ ኣብ ዘይንኽእለሉ ደረጃ በጺሕና ንርከብ። ሕዚ’ውን ከቢድ ዋጋ ክንከፍል ኢና። ምናልባት ሕዚ ዕድል እንተድኣ ጌርና ንኸፍሎ ዋጋ ነውሕድ ንኸውን።” ዝብል ናይ ቀቢጸ ተስፋ ኣኼባ ኣካይዱ። በቲ ኣኼባ ዝተዓዘሞ ዓበይቲ ሰባት ብዘይ ሕቶን ርእይቶን ርእሶም ኣድኒኖም ወጺኦም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ ምሉእ ከባባ ቈላታት ተምቤን ኣብ ዝበጽሓሉ ብውሽጣ ሓልዮትን ግዳማውን ጸቕጢን በይናዊ ተዂሲ ደው ናይ ምባል ስጉምቲ ወሲዱ። ትግራይ ኣብ ዝገድፈሉ ዝነበረ እዋን፡ ወያኔ ንድኻታት መንእሰያት ተጋሩ፡ ኣሳፊሕካ ሞት ተዀርሚኻ ሞት እዩ ዕድልና ኢሉ እዩ ነጊርዎም። ካብቲ ዘይተርፍ ጽዋእ ሞት ክንዲ ነብሶም ከድሕኑ ኣማራጺ ኣይነበሮምን። ናብ መስመር ሞት ክጋልቡ ኣስገዳድ መለኸት ተነፊሕሎም። ወያነ፡ ነቲ ካብ ውሑዳትን ሱሱዓትን ኣዘዝቲ ሰራዊት ፈደራል ብነገዶ ተጋሩ ዝዓደጎ ኣጽዋር፡ ሓንቲ ብረት ንሓሙሽተ ሰብ ብምዕጣቕ፡ ቅንዕቲ ግዜ ሕዚ እያ ብምባል ብሓደ እዋን ናብ ሰለስተ ኣንፈትን ብዘይቀልብን ኣዝሚትዎም። ኣቕዚፍዎም ከኣ። ካብ ነፍሲ ወከፍ ስድራ ቅድም ሓደ ብድሕሪኡ ኣርባዕተ መንእሰያት ክዓጥቁ ብምግዳድ፡ ነፍሲ ወከፍ ስድራ ከብዳ ኣሕቊፉ፡ ብመናፍሕ ሓሶት ኣደንቁሩዎ። ኣብ ሓንቲ ዓሰርተ ብዓሰርተ ትርብዒት ሜተር መሬት ሚእቲ ሚልሻታት እናቕተለ ከሚሴ ክበጽሕ ተራእዩ። ደብረሲና ሓሊፈ 100 ኪሎሜተር ንኣዲስ ኣበባ ተሪፍኒ ኣሎ፡ ልፍንታዊ መንግስቲ ኣቚመ ብምባል ከኣ ከሎ ገና ዓወቱ ኣዊጁ። ካብ ቀደሙ ቀትሪ ዝሓለሞ ሓቂ ዝፈትሕ ወያኔ፡ ዳንኬራ ክሃርም እምበር ኣብ ቅድሚኡ ዝተጻወደ ሳንዱቕ ሞት ክጥምቶ ኣይመረጸን። ኣኸደምቱ ንብዙሓት ኣህጉራውያን ውድባትን ማሕበራትን ስነ ኣምሮኣዊ ኲናት ከካይዱ ብምዕዳም፡ ክሳብ ናብ ኢትዮጵያ ትኣትው ናይ ህዝቢ ነፋሪት ደው ናይ ምባል ስጉምቲ ክወስዱ፡ ዜጋታት ምዕራብ ካብ ኣዲስ ኣበባ ክወጹን መምርሒ ሂቡ።
ገርሀኛታትን ድኻታትን ሚልሻ ትግራይ በቲ ዝሰምዕዎ እምበር ኣብ መሬት ዝርእይዎ ሓቂ ከይጓዓዙ ብዙሕ ጸቕጢ ስለ ዘጋጠሞም፡ ሬሳ ኣሕዋቶም ከይቀበሩ ገዛእ ርእሶም ናብ ዝቐብር ጋህስታት ኣምርሖም። ኣንጭዋ ሓንሳብ ካብ ቦትኣ እንተድኣ ወጺኣ ኣብ ዘዝኸደቶ ኬድካ ኢኻ ትቕትላ ዝብል ብሂል’ውን ከስተምቕር ዓቕሚ ዝሰኣነ ከዳሚ ስርዓት፡ ንሓንሳብ’ውን ትኹን ነቲ ከም ቆጽሊ ዝረግፍ ዝነበረ ድኻ ትግራዋይ ክሓስበሉ ኣይተረኽበን። ኮይኑ ከኣ ኣብ ውሽጢ ክልተ ቕነ፡ ብተከዘ፡ ክልል ዓፋርን ኣምሓራን ብዘስካሕክሕ ቅዝፈት ተጸፊዑ ኣብ ዝጸበ ሳንዱቕ ሞት ኣትዩ ይርከብ። ኣብ ዝቕጽል ቀረባ መዓልታት ሳንዱቕ ሬሳ ወያኔ ብናይ መወዳእታ መስማር ክዕጸው ወተሃደራውያን ክኢላታት ይግምቱ።
