ዲፕሎማሲ ትግራይ ንድሕሪት ንምንታይ ተመሊሱ?
ወርሒ ጉንበት 2013ዓ/ም ብፉሉይ መልክዑ ኣብ ኣባላት ጊዝያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ፉሉይ ውጥረት ተፈጢረሉ ዝነበረ ጊዜ እዩ። ምኽንያት ናይዚ ኸዓ ኣብ ወርሒ ለካቲት (11 ለካቲት 2013ዓ/ም) ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝገበርናዮ ናይ መጀመርያ ዙር ዝኸረረ ኣኼባ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ንሰራዊት ኤርትራ ኣብ ክልተ ሰሙን ውሽጢ ከምዘውፀኦምን፣ እንድሕር ዘይወፂኦም ኸዓ ብወታሃደራዊ ሓይሊ ከምዝድምስሶምን፣ ጉዳይ ኣምሓራ ኸዓ መረፃ ኢትዮጵያ ክሳብ ዝውዳእ ክንፅበዮን ተማሕፂኑና እኳ እንተነበረ ክሳብ ወርሒ ጉንበት እዚኦምን ካልኦት ቃል ዝተኣተዉልና ጉዳያትን ኣይተፈፀሙን። ኣብቲ ኣኼባ ኣብ ሳልሳይ ዙር ኣነ መበል ቂፅሪ 07 ንክዛረብ ዕድል ተዋሂቡኒ እኳ እንተነበረ ዶክተር ካሕሳይ (ሓላፊ ቢሮ ፋይናንስ ዝነበረ) ነታ ናተይ ዕድል ብወነኑ ወሲድዋ። ኣነ ኩሉ ጊዜ መጨረሻ ምዝራብ እየ ዝፈትው። ዝተረፈ እንተሃልዩ ንምምላእ ብምሕሳብ። ናይ መወዳእታ ቂፅሪ 07 ቀፅል ኢሉ ኣብይ ኣሕመድ። ዶር ካሕሳይ ማክሮፈኑ ወሊዑ ምዝራብ ጀመረ። ኣነ ቀሊጠ ማለት እዩ። ብዝኾነ ኣይከሰርኩን ዶክተር ሓደ ብሓደ ነጥብታት ኣልዒሉ ነቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ወቂስዎ። ደፋር እዩ ዶክተር ካሕሳይ። ካብ ኩሎም ኣባላት ጊዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ ኣነ ንዶር ፋሲካ ዓምደስላሴ እየ ዝፈትዎን ዘድንቆን እንተኾነ ትብዓትን ሕራነን ዶር ካሕሳይ እውን ኩሉ ጊዜ የስታውሶን ይገርመንን። ብዝኾነ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ብካቢኔ እቲ ጊዝያዊ ምምሕዳር ኣዝዩ ተገሪሙን ደንጊፁን ከምዛ ትስዕብ ኢሉና።
"ንስኹም ለባማትን ተባዓትን ኢኹም፣ ካብ ስምዒት ወፃኢ ኮይንኩም ኢኹም ትዛረቡ፣ ንካልኦት ብኸምዚ ኣኪበ እንተዛርቦም ብዘይ መርትዖን ብስምዒትን እዮም ክዛረቡ ዝውዕሉ(ኣመራርሓ ኣምሓራ ማለቱ እዩ)፣ ኣብዚ ጊዜ ንህዝብኹም ክተድሕኑ ላዕሊ ታሕቲ ትብሉ ኣለኹም፣ በዚ ኸዓ ኣዝየ የኽብረኩምን ንስኹም እውን ክትኾርዑ ይግባኣኩምን በለ"(ይሕጭጭ ድዩ ነይሩ ካብ ልቢ ንሱ ባዕሉ እዩ ዝፈልጣ)። ቀፂሉ ኢዱ ናብ ኣብርሃ ደስታ እንዳመላኸተን ስሙ ፀዊዑን "ንስኻ ኣነ እቶም በላዕቲ ሰባት (ህወሓት ማለቱ እዩ) ሓወይ ቀቲሎሞ እዮም ዝኾኑ እንዳበልኩ እንዳተጨነቅኩ ንስኻ ግን ሓይልታት ኣምሓራ ካብ ትግራይ እንድሕር ዘይወፂኦም ብወነነይ ካብ ስልጣነይ ክወርድ እየ ኢልካ፣ እሞ ንስኻ ካብ ስልጣንካ እንተወሪድካ ንመን ይገዶ? ውረድ፣ ንህዝቢ ትግራይ ዘይንስኹም መን ክቃለሰሉ ደሊኹም? ኣብዛ ጊዜ እዚኣ ህዝቢ ትግራይ እተድሕንዎን እትቀትልዎን ንስኹም ጥራሕ ኢኹም፣ ነዚኣ ፈሊጥኩም ብቆራፅነት ተቃለሱ፣ ኣነ እውን ክሕግዘኩም እየ፣ ኩሎም እዚ ኹሉ ወንጀል ዝፍፅሙ ዘለዉ(ኣምሓራን ኤርትራን ማለቱ እዩ) ሓደ መስርዕ ወታሃደር ዘስለዘይብልኩም እዩ፣ ኣብ ፀጥታ ሓይሊ ምውዳብ ኣትኩሩ፣ 3000 ከባቢ ወታሃደራት ተጋሩ እንተሒዝኩም ኩሎም እቶም ፊዕፊዕ ዝብሉ ዘለዉ ሓይልታት ስርዓት ክሕዙ እዮም፣ ቁሊሕ ኢሎም እውን ኣይክሪኢኹምን፣ ብዛዕባ ኤርትራ ድሕሪ ሕዚ ከም ዓርሳ ዝኸኣለት ሃገር ኣይትርኣይዋ ኣካል ኢትዮጵያ እያ፣ ኩሉ ካብ ትግራይ ዝሰረቅዎ ፀገም የብሉን ኣነ ክምልሰልኩም እዩ፣ ንሶም እኳ ኤርትራ (ቀይሕ ባሕሪ ሂቦምናስ) ቃል ብቃል ኣይኮነን ግን ብሙሉእ ዓርሰ እምነት ከምኣ በለ"። ንኣብርሃ ደስታ ኸዓ ኣብ ሻሂ ሰዓት ዝነግረካ ኣለኒ (ንበይኑ ማለት እዩ)፣ ፍፁም ዘይተረደአካ ጉዳይ ኣሎ በሎ"።
ኣነ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ዝበሎ ስለዘይተወሓጠለይን ህዝብና ኣብ ሓደጋ ከምዝኣተወ ስለዝፈለጥኩን ብወነነይ ነቲ ጊዝያዊ ምምሕዳር ብምውካል ሰራዊት ኤርትራን ኣምሓራን ካብ ትግራይ ንክወፅኡን ከቢድ ሰብኣዊ ወንጀላት ይፍፅሙ ምህላዎሙን ምስ ቢቢሲ ትግርኛን ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካን(04 March 2021ን 17 March 2021ን ብቅደም ምስዓብ ዝተፈነወ መደባት ተመልከቱ) ኣብ ዝሃብኩዎ ቃለ መሕትት ንማሕበረሰብ ዓለም ፃውዒት ኣቅረብኩ። ብህፁፅ ካብዚ ክልል ክወፁን ንዝፈፀምዎ ወንጀል ወግዓዊ ይቅርታ ንክሓቱን የተሓሳስብ እየ ኢሎዮም። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብዚ ጊዜ እዚ ሰራዊት ኤርትራ ኣብ ትግራይ ምህላዉ ኣይተኣመነን ዝነበረ።
ኣብ መወዳእታ ወርሒ መጋቢት ዶር ሙሉ ነጋ ሓይልታት ኣምሓራ ካብ ገለ ክፋል ደቡባዊ ትግራይ፣ ሰሜን ምዕራብን ምዕራብ ትግራይን እንድሕር ዘይወፂኡ ኣብ ሓላፍነቱ ንምቅፃል ከምዝፅገም ንቤት ምኽሪ ፌደሬሽን ኢትዮጵያን፣ ቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስትር ኢትዮጵያን ኣፍሊጡ ምንባሩ ይዝክር።
ኣብ መጀመርያ ወርሒ ሚያዝያ ኣከባቢ ብቤት ፅሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ዝምወሉ ናይ ማሕበራዊ ሚድያ ገፃት ዶር ሙሉ ነጋ ካብ ሓላፍነቲ ከም ዝወረደ ሓበሬታት ክልጥፋ ጀሚረን። ብናተይ እምነት እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ብውሳነ ዶር ሙሉ ነጋ ከም ዝተናደደ እየ ዝኣምን። እቲ ቤት ፅሕፈት ኸዓ ናባይ ስልኪ ደዊሎም "ንስኻ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ዋና ስራሕ ፈፃሚ ክልል ትግራይ ኢኻ፣ ዶር ሙሉ ተላዒሉ እናተባሃለ ስለምንታይ ብሚድያ ወፂእኻ ሓሶት ከምዝኾነ ዘይትናገር" ኢሎም ኮርዮምለይ። ኣነ እውን ብሚድያ ዝኾነ መግለፂ ከይህብ ከልኪልኩምኒ ነይርኩም ሎሚ እንታይ ተረኺቡ መግለፂ ክህብ ኢለዮም። ብዝኾነ ኣነ ንዶር ሙሉ ካብ ሓላፍነቱ ከምዘልዕልዎ ስለዝፈልጥ ነታ ንሶም ዝደለይዋ ዘይኮነስ ናይ 100 መዓልትታት ስራሕ ኣፈፃፅማ ጊዝያዊ ምምሕዳር ምኽንያት ብምግባርን ዶር ሙሉ እውን ኣብ ስራሕ ከምዘሎን መግለፂ ሃብኩ። ኣብቲ መግለፂ ጊዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ ካብቲ ህወሓት የማሕድራ ዝነበረት ትግራይ ብሴንቲ ሜትር እውን ካብ ግዝኣታ ዝተቀነሰታ ትግራይ ከምዘይነማሓድር ቅዋምና ግልፂ ገበርኩ። በዚ ምኽንያት ኸዓ ኩሎም ሓለፍቲ ፌደራል መንግስቲ ኣብ ልዕለይ "ጁንታ" እንዳበሉ ሰፊሕ ፀለመታት ብተን ንሶም ዝቆፃፀርወን ሚድያታት ኣብ ልዕለይ ሰፊሕ ፀለመታት ንቡዙሕ ጊዜ የካይዱ ነበሩ።
ኣብ ወርሒ ጉንበት ( 01 ጉንበት 2013ዓ/ም ) ዶር ኣብርሃም በላይ ሓዱሽ ዋና ስራሕ ፈፃሚ ጊዝያዊ ምምሕዳር ኮይኑ ኣብ መቐለ ስራሕ ጀመረ። ኣብዚ ወርሒ እዚ ፉሉይ ሉኡኽ ኣሜሪካ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ጀፈሪ ፌልትማን ምስ ምኽትሉን ኣባላት USAIDን ንመቐለ ፈላማይ ዑደት ዝገበረሉ ጊዜ እዩ። ኣብዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ ስብሰባ ካብ ጊዝያዊ ምምሕዳር ጀነራል ዮሃንስን ዶር ኣብርሃምን ከም መፍትሒ ሓሳብ ንኹናት ትግራይ መቅረብቲ፣ ኣነ ኸዓ ከም ዋና ፀሓፊ ናይቲ ዕፁው ስብሰባ ኾይንና ተሳቲፍና። እቲ ኣኼባ ኣብ ታሕተዋይ ወለል መአከቢ ኣደራሽ ቤት ፅሕፈት ፕረዚዳንት ክልል ትግራይ እዩ ተኻይዱ። ኣብዚ ኣኼባ ከም ጊዝያዊ ምምሕዳር ዕዉት ዲፕሎማስያዊ ረብሓ ዘመዝገብናሉ ጊዜ ምንባሩ እየ ዝኣምን። ኣብ ትግራይ ዘጋጠመ ዝርዝር ኩነታት ተዘራሪብናን ተስማዕሚዕናን ከምዝነበረና ይዝክር። ናይ ክልቲኦም ዓበይቲ ሓለፍቲ ኣብ ጉዳይ ትግራይ ዝተዛረብዎ ኣብዚ ክጥቅዖ ኣይኽእልን። ናይ ስራሕ ስነ ምግባረይ ስለዘይፈቅዶን ንትግራይን ህዝቢ ትግራይን እውን ረብሓ ስለዘይብሉ። ኣነ ከም ሓደ ትግራዋይ ግን ንኣምባሳደር ፌልትማንን ሉኡኻቱን ካብቲ ኣኼባ ወፃኢ ኣብ ትግራይ ወንጀል ዘርኢ ምፅናት ይፍፀም ከምዘሎ ምስ መርትዖኡ ሓቢረሉ ነይረ እየ።
ብዝኾነ ንሕና ኣብ ትግራይ እንዳሃለውና ኩሎም ዓለም ለኻዊ ትካላትን (ሕብረት ኣውሮፓ ሓዊሱ) መንግስታት ዓለምን ኣብ ትግራይ ወንጀል ዘርኢ ምጥፋእ ከምዝተፈፀመን፣ ነዚ ወንጀል ጠጠው ንምባልን ወንጀለኛታት ናብ ሕጊ ንምቅራብን፣ ከምኡ እውን ዘይተሓለለ ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ህዝብና ንክበፅሕን (ንዓድዋን ከባቢኡን ሓዊሱ፣ንዓድዋን ከባቢኡን ብፉሉይ ብ ጀነራል ወይ እውን ኮለኔል ወዲ ሓሊባይ ዝምራሕ ሰራዊት ኤርትራ ሓገዝ ከይበፅሕ ይኽልኽል ስለ ዝነበረን) ተስማዕሚዕና ምንባርና ይዝክር። ብዘይካ ቻይናን ሩስያን ኩሎም መንግስትታት ዓለም እውን ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ኤርትራን ስጉምቲ ንክወስዱ ጫፍ በፂሖምሉ ዝነበረ ጊዜ እዩ። ቻይናን ሩስያን ግን ቀንዲ ተዋሳእቲ ዘርኢ ምፅናት ተጋሩ ከም ዝኾኑን፣ ካብ ገፅ ዓለም እውን ጠቅሊልና ተፋሒቁና እንተንጠፍእ ምንም ዝግድሶም ጉዳይን ከምዘይኮነን ምርዳእ የድሊ። ሉኡኻት ኣሜሪካን ምዕራባውያን ግና ዋላ ዝተጨበጠ ስጉምቲ ብናትና ስንፍና ምኽንያት ክሳብ ሕዚ ኣይውሰዱ፣ ኣብ ሰብኣዊነት ደቂ ሰባት ዘለዎም መርግፂ ጥንኩሩን ድልዱሉን እዩ። ሓደ መርኣያ ነዚ ኸዓ ኣብ ጥዕና ኣጋጢሙና ንዝነበረ ሰፊሕ ናይ መጋዓዝያ ፀገም ንምፍታሕ ብዘቅረብናሎም ምሕፅንታ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰሙን ጥራሕ USAID ብ 20 ጉንበት 2021 ብሓገዝ መልክዕ ዝሃበና 33 መኻይን ምርኣይ እኹል እዩ።
ኣነ ብዘይካ እዞም ክልተ ሃገራት ሩስያን ቻይናን (ምስዚኦም ስለ ሰብኣዊነት ምዝርራብ ኣብ ከውሒ እኽሊ ምዝራእ ስለዝኾነ )ንኩሎም ዓለም ለኻዊ ትካላትን ኣምባሳደራት ዝተፈላለዩ ሃገራትን ረኺበ ኣዛራሪበዮም እየ። ተጋሩ ዲያስፖራ እውን ከይሰልቸዉ ኣብ ኩነታት ትግራይን ህዝባን ኣመልኪቶም ቀትርን ለይትን ይፅዕርሉ ዝነበረ ጊዜ እዩ። ንሕና ሰላማዊ ዝርርብ ይገበር ዝብል ዘይልወጥ ሓሳብናን፣ መንግስቲ ኢትዮጵያን ኤርትራን ይፍፅምዎ ዝነበሩ ወንጀላት ብምርትዖ ብዝርዝር ብምቅራብን፣ ንሕና ኣብቲ ዝምስረት ሓዱሽ መንግስቲ ትግራይ ናይ ስልጣን ክፍፍል ክወሃበና ዋላዐሓደ ድልየት ከምዘይብልናን ከምዘይንደሊን፣ እንተኾነ ህዝቢ ትግራይ ባዕሉ ብዝመረፆ መንግስቲ ክመሓደር ድልየትናን ባህግናን ከምዝኾነ፣ ንሕና ኣካል ማሕበረሰብ ዓለም ከምዝኾንናን ነዚ ብምርዳእ ኸዓ ነቲ ብዘይ ሓላዊ ዝተረፈ ህዝብና ብመሰረት ዓለም ለኻዊ ሕግታትን ስምምዓትን ንህዝብና ንከድሕንዎ፣ ስርዓተ መንግስቲ ትግራይ እንታይ ይምሰል ንዝብል ብህዝቢ ትግራይ ዝውሰን ኮይኑ፣ እንተኾነ ብናተይ እምነት ህዝብና ብናይ ምዕራባውያን ኣተሓሳስባን ርድኢትን ዝተፀለወ ከምዝኾነን ይሕብሮሎም ነይረ።
በዚ ምኽንያት ኸዓ ኣብ ዓለም ለኻዊ ርክባትና ዕውታት ከምዝነበረና የስታውስ። እንተኾነ ሎሚ ተጋሩ ዲያስፖራ ኣብ ክንዲ ኣብ ዲፕሎማሲ ትኹረት ምግባር ኣብ ዘይንፈልጦ ዓውደ ኩናት እንዳዋዓልና፣ ሓይልታት ትግራይ ናብዚ ኸዱን ወፅኡን እንዳበልና፣ከም መራሕቲ ኩናት ሰራዊት ትግራይ ሎሚ ናብዚ ክንኣትው ኢና፣ ፅባሕ ኣብዚ ክንበፅሕ ኢና እንዳበልና፣ ፍፁም ሚስጥራዊ ክኾኑ ዝግበኦም ሰነዳትን ቀፃሊ ትልምታትን ወታሃደራዊ ስርሒታትን ከይተረፈ ኣብ FBን You tubeን እንዳዘርጋሕና፣ ነቶም መላምል ኣሕዋትናን ኣሓትናን ኣብ ከቢድ ሓደጋ ብዘአትው መንገዲ ካብቶም ትምክሕተኛታት ጎረቤትና ንላዕሊ እንዳተመካሕና ስለንውዕልን፣ እቲ ኩናት ትግራይ ኩናት ዘርኢ ምፅናት(Genocide) እዩ ኢልና ኣብ ጫፍ ዘብፃሕናዮ ዲፕሎማስያዊ ዓወትና መሬት ክዘብጥ ንእሽቶይ ተሪፉዎ ኣሎ። ኣነ ከም ሓደ ኣዝዩ ንእሽቶይ ዝፈልጥ ሓውኩምን ትግራዋይን እዛ ትስዕብ ይብለኩም።
ካብ ነብስና ንላዕሊ ድሕንነት፣ ክብርን ህላወን ህዝቢ ትግራይ ቅድሚት ብምስራዕ፣ ብዛዕባ ወታሃደራዊ ምንቅስቃስ ሓይልታት ምክልኻል ትግራይ ኩሉ ገዲፍና፣ ኣብ ዝምልከትና ጥራሕ ብምትዃር፣ ወታሃደራዊ ዜና ዓወት ንዝምልከቶ ኣካል ጥራሕ ብምግዳፍ፣ፖሎቲካዊ ፍሕፍሓትና ንግዚኡ ንውሽጢና ብምሓዝን፣ ኣብ ምድሓን ህዝቢ ትግራይ ጥራሕ ትኹረት ብምግባርን ብምሕባርን፣ ካብ ፀላእታና ብሜላን ኣተሓሳስባን እንተኺእልና ሰለስተ ዕፅፊ፣ እንተዘይኪእልና ሓደ ዕፅፊ በሊፅና ብምርካብ፣ህዝብና ኣቲውዎ ካብዘሎ ድቅድቅ ፀልማትን ከም ህዝቢ ናይ ምጥፋእ ሓደጋን ንምውፃእ ንረባረብ። ሕዚ እውን ጊዜ ኣሎና!!! ኣይረፈደን ኣይመሸየን!!! ዘለኣለማዊ ክብርን ሞጎስን ንጀጋኑ ሰምኣታትና!!!
ትግራይን ህዝባን ክስዕሩ ግድን እዩ!!!
02 ታሕሳስ 2014 ዓ/ም
Please wait, video is loading...