6 hrs ·
ሕልሚ ምምስራት ‘‘መንግስቲ ዓድዋ‘‘ ኣብ ኤርትራ
======
መበቆሎም ካብ መሬት ዓድዋ'ዩ። ዓድዋ ብዓድዉኡ፡ ከም ሰቦም ኡፎይ ኢሎም ሃይማኖቶም ንኸየኽብሩ ዝተኣገዱላ መሬት። ምናልባት ኣቦዋት፡ ‘‘ዕንክላልያ‘‘ ብዝብል ጥማቔ ምጸዉዕዎም ኔሮም ዝብል ግምት ኣሎኒ።
ሃገር ዘሚቱ ኣብ ኣዉስትራልያ ኮብሊሉ ዝርከብ ዓሊ ዓብዱ ኣሕመድን ናይ ቐረባ ዘመዱ ካልእ መጠፋፍኢ ሳልሕ ይኑስን፡ ኣብ ደገ ተኾዲሞም ኤርትራ ዘመሓድር መንግስቲ እንተ ዘይመስረትና ብዝዓይነቱ ቑዘማ፡ ክሳድና ገመድ ኣእትዉላ ክብሉ ክንሰምዕ ቐኒና ኣሎና። እዞም ካብ ዓድዋ ዝመበቆሎም ብጥሩፍ ሃይማኖታዊ ኣተሓሳስባ ዝቕልዉለዉ ክልተ ‘‘ጠራሮ‘‘ እዚኣቶም፡ ከምቲ ተመንስ ስፍርኡ ምስ ዝጋጊ፡ ሞቱ ትቐርብ ክበሃል ዝተመሰለ፡ ካበይ ከም ዝቦቖሉ ዝጋገዩ ይመስሉ። እቲ ምንታይ- ኣብታ ሕጂ እንተ ዘይበተንናያ ብምባል ከዕገርግሩዋ ዝህቅኑ ዘለዉ ሃገር፡ ብጽቡቕ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ መኾርመዪ ተዋሂብዎም እምበር፡ እታ ናይ ብሓቂ ዝዉለዱላ ዓድስ፡ ስግር መረብ'ያ። እዚኣ ንምኽፋእ ስሞም ዝብላ ዘለኹ ዘይኮነትስ፡ እታ ናይብሓቂ ታሪኾም እያ- ‘‘ደቂ ዓድዋ‘‘።
እስከ ንስለ ፖለቲካዊ ሞጎተ፡ ነዞም ክልተ ደቂ ዓድዋ እዚኣቶም፡ ከም ኤርትራዉያን ንዉሰዶም። እታ ሎሚ ድሕሪ ምድምሳስ ጃንዳ ማ/ለ/ሊ/ት፡ ክትድምሰስ ኣለዋ ብምባል ኣእዳዎም ዘወጣዉጡላ ዘለዉ ሃገር፡ ትማል ብዝሰርሓቶ ድንቂ ዓወት፡ ሎሚ ኣብ ርኹብ ብርኪ ከም እትርከብ፡ ንሳቶም ዉን ፍጹም ዝስሕትዎ ኣይኮኑን። እቲ ምንታይ- እቲ ቕልዉሉዉ ዘብሎም ዘሎ ዉን፡ ንሱ ባዕሉ እቲ ሞት ጃንዳ ማ/ለ/ሊ/ት ስለ ዝኾነ።
ታሪኽ ክሕደት እዞም ክልተ ‘‘ደቂ ዓድዋ‘‘ ምልስ ኢልና ምስ እንርእይ- ዓሊ ዓብዱ፡ ሓደ ካብቶም ኣብ ስልጣን እንከሎ፡ ብመናእሰያት ደቂ ኣንስትዮ ዝላገጽ ዝነበረ ሰብ'ዩ። ሕሉፍ ሓሊፍዎ፡ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፡ ስልጣኑ ተጠቒሙ ብዙሓት ንጹሃት ኤርትራዉያን ደቂ ኣንስትዮ ከም ዘመራስሐ፡ ኣብቲ ስኑድ ታሪኹ ንረኽቦ። ብዕልግና ዓሊ ኣብዚ ከይትዓግተ፡ ኣብ ልዕሊ በዓልቲ ቤቱ ብተደጋጋሚ ኣብ ነብሳ ናይ ጎነጽ ተግባራት የዘዉትር ኔሩ።
ዓሊ ኣብ ፖለቲካ ዉን ‘‘ምንዝርና‘‘ ስርሐይ ብምባል'ዩ ተተሓሒዝዎ ኔሩ። ብፍላይ ምስቶም ብዶ/ ሳልማን ዝምርሑ ኣብ ትግራይን ሱዳንን ዓስኪሮም ኣብ ዉሽጢ ኤርትራ ሽበራ ዘዘዉትሩ ዝነበሩ ጥሩፋዉያን ሓይልታት፡ ብድሕሪት ክራኸብን ምስጢራት መንግስቲ ኣሕሊፉ ክህብን'ዩ ተራእዩ። እዚ ምዕጋብ ምስ ኣበዮ ዉን፡ ነታ ብሳልሕ ይኑስ እትእለ መርበብ ዜና ሓሶት ዓዋተ (awate.com) ሕቡእ ስነዳት ብምልኣኽ፡ ካብ ዉሽጢ ኤርትራ ምስ ጃንዳ ማ/ለ/ሊ/ት ዝራኸብ ጉጅለ ክምስርት ሕንኽ ኣይበለን። እዚ እዞም ክልተ ደቂ ዓድዋ፡ ክሳብ ክንደይ ዝበጽሕ ዕብዳን ከም ዝነበሮም፡ ብንጹር ዘርእይ እዩ ኔሩ።
ዓሊ- ኣብ 2012 ካብ ኤርትራ ሃዲሙ፡ ኣብ ኣውስትራልያ ዑቕባ ኣብ ዝሓተተሉ እዋን፡ ምስ ላዕለዎት ሓለፍቲ UN ብዉልቁ ብምርኻብ፡ መንግስቲ ኢሰያስ ነዊሕ ስለ ዘይጸንሕ፡ ኣብ ኤርትራ መንግስቲ ክምስርት ሓግዙኒ ክብል'ዩ ተሰሚዑ። እቲ ፕ/ት ናይ ሙዃን ሕልሙ ኣብዚ ከይትዓግተ፡ ምስታ ቕድሚኡ ብድሕሪት መጋረጃ ዝራኸባ ዝነበረ ጃንዳ ማ/ለ/ሊ/ት፡ ህጹጽ ርክባት ብምክያድ፡ ነቲ ንሱ ሒዝዎ ዝመጸ ጠፋሽ ኣጀንዳ ብልቢ ኣሚና፡ ኣብ ዉሽጢ መቐለ ሓደ መንግስቲ ክትምስርተሉ'ዩ ኣብ እግራ ወዲቑ ለሚኑዋ። እታ ነዚ ኣጀንዳ ክትሕግዞ ዘእመና ጉጅለ ዓድዋ ዉን፡ ነቲ ንሱ ዝሓዞ ምህሙን ኣጀንዳ፡ ቑምነገር ወሲዳ ሓደ ጉጅለ ከተቑመሉ'ያ ተጓይያ።
ብዛዕባ እቲ ዕሱብ ዘመዱ ምዝራብ'ሞ፡ ብዙሕ ዘድሊ ኣይኮነን። እቲ ምንታይ፡ ሳልሕ ይኑስ ካብ ኣፈኛ ዓሊ ዓብዱ ሓሊፉ ዝኸይድ ጉድይ ኔሩዎ ኣይፈልጥን። እታ ሓንቲ ንሱ ዝምክሓላ ክእለት እንተሃልያ፡ ዘረባ ምብጽጻሕን ምዉቓዕን'ያ።
ዝኸበርኩም ኣንበብቲ ማ/ም/ስ/ግ/ሃ- ኣብ ጉድይ ምምስራት መንግስቲ ዓድዋ ኣብ ኤርትራ፡ ብሕቡእ ዝተቐድሐ ኣኬባ እዞም ሰባት፡ ድሮ ኣብ ኢድና በጺሑ ብምህላዉ፡ ኣብ ቐረባ እዋን ከም እንዝርግሖ ክንሕብር ንፈቱ።
