ኲናት፡ ክልተ ምዕራፍ ኣለዎ። እቲ ቀዳማይ ምዕራፍ ብርግጽ ናይ ጥፍኣትን ዕንወትን እዩ። እቲ ካልኣይ ምዕራፍ ውጽኢት ናይቲ ቀዳማይ ኮይኑ፡ መንቀሊ እቲ ኲናት ምኽንያታዊ እንተ ነይሩ ሰላም የምጽእ። ቅቡል እንተ ዘይነይሩ ካብቲ ናይ ቀዳማይ ምዕራፍ ዝለዓለ ዕንወት የስዕብ።
ንኣብነት፤
፤ ከተማ ባቕዳድ ኣብ ውሽጢ ወርሒ ካብ ስርዓት ሳዳም ሑሴን ተናጊፋ። ዒራቓውያን ንጎደናታት ባቕዳድ ብዕልልታን ጣቕዒትን ኣናዊጾሞ። እቲ ካልኣይ ምዕራፍ ግን ኣይቀደዎምን። ድሒሩ ብዝተፈጥረ ሽግር፡ ክሳብ 2013 ዓ.ም.ፈ ጥራሕ ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ዒራቓውያን ሞይቶም።
፤ ከተማ ትሪፖሊ ብናይ ሸሞንተ መዓልቲ ውግእ ካብ ስርዓት ቀዛፊ ነጻ ወጺኣ። ሊብያውያን ኣብ ዝዓነው ጎደናታት ኮይኖም ሓጎሶም ገሊጾም። እንተ'ኾነ ንዕኦም ውን እቲ ካልኣይ ምዕራፍ ሰላም ኣይወለደሎምን። ብላዕ ዋ ስተ ኣኽቲሙ ናብ ጣዕሳ ክኣትዉ ግዜ ኣይወሰደሎምን። ካብታ ኲናት ዝጀመረትላ መዓልቲ ክሳዕ እዚ እዋን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ግጭት ዝሞቱ ሊብያውያን ኣደኦም ትቑጸሮም።
፤ ከተማ ካቡል ኣዋርሕ ኣብ ዘይመልእ ግዜ ስርዓት ጣሊባን ጠንጢኖማ ወጺኦም። ካብ ካቡል-ኣፍጋኒስታን ክሳብ ኢስላማባድ-ፓኪስታን፡ ካብ ቤት-ጽሕፈት ኔቶ ክሳብ ቤት-ጽሕፈት ሲኣይኤ ዝተዘርግሐ ሓጎስ ነይሩ። ይኹን ድኣ'ምበር እቲ ካልኣይ ምዕራፍ ከም ዝተጸበዩዎ ኣይነበረን። ሓንሳብ ፋሕ ምስ በሎም ምጥራፉ ኣጸጊምዎም እቲ ኲናት ንልዕሊ 10 ዓመት ቀጺሉ። ሳዕቤኑ ድማ ህዝቢ ኣፍጋኒስታን ተፈድዩዎ። ብኻልእ መልክዕ ምስ ንርኢ፡ ሓደን መሪርን ኲናት ኣሕሊፈን፡ እቲ ካልኣይ ምዕራፍ ሰላም ወሊዱለን ናብ ህንጸትን ምዕባለን ዝሰገራ ሃገራት ወይ ውን ዕዉታት ሰውራታት ክጥቀሱ ይከኣሉ እዮም።
ናይ ኢትዮጵያ ምስ ንርኢ፡ ቀዳማይ ምዕራፍ እቲ ኲናት ተዛዚሙ ኣሎ። ይኹን ድኣ'ምበር ኣብ ትግራይ ኣገልግሎት ቴለፎንን ኢንተርነትን ምስ ተኸፈተ፡ ብዙሕ ምስጢር ናይዚ ኲናት ክቃላዕ'ዩ ጥራሕ ዘይኮነስ ሓይሊ ሓበሬታ ቃልሲ ወይ ሰላም ክፈጥር ዓቢ ግደ ስለዘለዎ ናብ ካልእ ወሳኒ መድረኽ ክስገር ምዃኑ ዘጠራጥር የብሉን። ብዘይብኡ ብወገን ተጋሩ ዝዝርግሑ ዘለዉ ዜናታት እቲ ኲናት ከም ዘይተወድአ ዝሕብሩ እዮም። ብወገን ኣምሓራ ኣብ ጉዳይ ወልቃይት-ጸገዴ ኣምጺኦሞ ዘለዉ መርገጺታት ካልእ ጣጣ ከምጽእ ምዃኑ ርዱእ እዩ። ብኻልእ ሸነኽ፡ መንግስቲ ኣቢ ኣሕመድ ንህዝቢ ትግራይ ካብቲ ህወሓት ዝገብረሉ ዝነበረ ንላዕሊ እንተ ኣሐንቂቕዎ፡ ወይ ልዕሊ ህወሓት ድልየታቱን መሰላቱን እንተ ኣማሊእሉ፡ ከምቲ ስርዓታት ንረብሕኦም ዘቐድሙ፡ ህዝቢ ውን ዘርብሖ ስለዝፈልጥ ኣቢ ኣሕመድ ናይ ህዝቢ ትግራይ ድጋፍ ክረክብ ይኽእል ይኸውን እዩ። እቶም ናብ ደባይ ተዋጋእቲ ዝተቐየሩ ውን ከድምዕሉ ዝኽእሉ ዕድላት ጸቢብ እዩ። ብኣንጻሩ፡ መንግስቲ ኣቢ ኣሕመድ ዔራ ስዒረዮም እየ ኢሉ ግጉይን ጸቓጥን መስመር ምስ ዝሕዝ፡ ኣብ ውሽጢ ትግራይ ዝርከቡ ሰራዊቱ ቁማር ክብላዕ እዩ። ስለዚ ኲናት ምዕራፍ ሓደ፡ ኣቢ ኣሕመድ ብዓወት ከም ዝዛዘሞ ገሊጹ ኣሎ። እንተ ኢትዮጵያ ሓደን ወሳንን ምዕራፍ ይጽበያ ኣሎ። እንታይ ከም ዝወልድ ሓቢርና ክንርእዮ ኢና።
ኣብዚ ቀዳማይ ምዕራፍ ከም ዝተኸታተልናዮ፡ ኣቢ ኣሕመድ ሸቶይ ወቒዐ ኢሉ ይሕጎስ ኣሎ። ተጋሩ፡ ንወራሪ ሓይሊ ደምሲስና ኢሎም ይሕጎሱ ኣለዉ። ኣምሓሩ ህወሓት ጠፊኡ ኢሎም ኣብ ጎደናታት ወጺኦም ክድብሉ ርኢና። ገለ-ገለ ኤርትራውያን ልዕሊ ኢትዮጵያውያን ብሓጎስ ፍንጭሕ ክብሉ ተዓዚብና። እዚ ኲናት ዘስዓቦ ጥፍኣትን ዕንወትን ግን ብሕጂ'ዩ ጸብጻቡ ክበጽሓና። እቶም ዘይከሰሩ ክስዕስዑ፡ እቶም ዝኸሰሩ ከነብዑ እዮም። ካብ ዳስ ሓጎስ፡ ዳስ ሓዘን ክበዝሕ እዩ። ብድሕሪኡ፡ ነቶም ዓበይቲ፡ ልቦም ክዓርቆም፡ ነቶም መንእሰያት ጓይላ ክዓርቆም ይኽእል እዩ። እቶም ዝተሰደዱ ናብ ቤቶም ክምለሱ፡ እቶም ንብረቶም ዝተዘምቱ ክከሓሱ ይኽእሉ ይኾኑ። እንተ እቶም ዝሞቱ ……… ፡ እቲ መልሲ ፍሉጥ እዩ።